Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

13.12.2015, 20:36
  • Autor Marcel Proust
  • Wydawnictwo MG
  • Data wydania 2015-02-08
  • Kategoria klasyka
  • ISBN 978-83-7779-217-9
  • Liczba stron 592

OCENA

Sodoma i Gomora

"Sodoma i Gomora" to czwarty tom quasi-autobiograficznego cyklu Marcela Prousta W poszukiwaniu straconego czasu, uznanego w powszechnej opinii krytyków za arcydzieło literatury. (Pierwsza część nosi tytuł W stronę Swanna, druga W cieniu zakwitających dziewcząt, trzecia Strona Guermantes). Piękno niektórych zdań tych powieści zapiera dech w piersiach. Zawdzięczamy to również niesłychanej maestrii tłumaczenia Tadeusza Boya-Żeleńskiego.

Bohater po przyjeździe do Balbec, stopniowo zakochuje się w Albertynie, która przebywa w pobliżu. Jednocześnie dołącza do "małego klanu" Verdurinów. Pani Verdurin znacznie się wzbogaca, co pozwala jej zacząć bywać w wyższych sferach. Marcel zaczyna podejrzewać Albertynę o skłonności homoseksualne.



RECENZJA

Nie wiem, dlaczego to pamiętam, ale jestem pewna, że na studiach powtarzano, iż "Sodoma i Gomora", czwarty tom serii "W poszukiwaniu straconego czasu", jest najdoskonalszą z odsłon cyklu. Szczerze powiedziawszy, nie zauważyłam dramatycznego skoku jakościowego. Proza Prousta nieustająco znajduje się wysoko na mojej liście dzieł niezwykłych i niepowtarzalnych, ale traktuję ją chyba zanadto jako całość, jako dzieło kompletne. Chociaż kolejne części różnią się poruszaną tematyką, co wynika z dorastania bohatera, to wszystkie reprezentują zbliżony poziom (którego odbiór wydaje się zależny od aktualnej kondycji psychicznej czytającego). "Sodoma i Gomora" jest jednak o tyle różna od poprzednich tomów cyklu, że skupia się głównie na... homoseksualizmie (co nie powinno być zaskoczeniem dla osób, które kojarzą pojęcie takie, jak "sodomia").


Tym razem okładkę powieści zdobi czarno-białe zdjęcie mężczyzny w cylindrze. Jak podejrzewam fotografia odnosi się do barona de Charlus, jednego z najsilniejszych charakterów serii, a przy tym postaci, która w zasadzie nie ukrywa swojej orientacji seksualnej. Całości dopełniają odpowiednie dla tego wydania ozdobniki - tym razem czerwona wstążka z tytułem całej serii oraz, wypisane minimalistyczną czcionką, imię i nazwisko autora a także tytuł czwartego tomu cyklu - "Sodoma i Gomora". Jak zwykle przy tej propozycji wydawnictwa MG jestem ukontentowana stroną wizualną.


Zgodnie z moimi wcześniejszymi zapowiedziami - głównym tematem powieści jest tym razem homoseksualizm. Oczywiście Proust nie poświęca całej książki analizie psychologicznej zjawiska, a skupia się raczej na problemie społecznym, tj. funkcjonowaniu osób "trzeciej płci" - jak zwykła nazywać barona de Charlus i jemu podobnych jedna z bohaterek - w relacjach salonowych. Sporo miejsca autor zostawia także dla opisania gier związanych z wywoływaniem uczucia przywiązania lub prowadzących do odsłonięcia emocji przez drugą osobę. Z perspektywy samego quasi-Prousta czytelnik obserwuje przede wszystkim zmienność relacji bohatera i Albertyny.


Afera Dreyfusa z poprzedniego tomu osiągnęła swój punkt kulminacyjny w czasie gdzieś pomiędzy trzecim i czwartym tomem serii. Poprzednio czytelnik śledził dzielące się społeczeństwo w trakcie rozwoju wydarzeń, a w czwartym tomie dochodzi do ponownego podzielenia i migracji zwolenników tudzież przeciwników do opozycyjnych grup z powodu wyciekających o przekręcie informacji. W powietrzu wciąż daje się wyczuć aurę antysemityzmu, a bywalcy salonów kłócą się i godzą w zależności od aktualnej pozy politycznych, filozoficznych i artystycznych przekonań.


Co ciekawe zmienia się nie tylko sfera duchowa, ale pozycje społeczne. Bohaterowie, którzy wcześniej nie cieszyli się szczególnym szacunkiem, wydzierają sobie miejsce na salonach za sprawą spadku. To - każdy pretekst jest dobry - ponownie dzieli innych członków socjety. Z jednej strony, tej majętnej, dorównują bowiem wysoko postawionym, jednak "szorstkość" ich zachowań i brak salonowego obycia, przekreślają ich obecność u tych szczególnie... powiedzmy - arystokratycznych.


Główny bohater, którego zwykłam nazywać quasi-Proustem, jest w tej części wyjątkowo nieobecny. Znacznie więcej dzieje się obok niego, niż w nim. A przynajmniej niewiele o tym pisze. Chociaż relację z Albertyną należałoby uznać za jeden z najważniejszych wątków, to jego emocjonalne opisy pojawiają się na zasadzie nagłych zrywów. Z perspektywy współczesności trudno byłoby uznać miłość tych postaci za romantyczną. Quasi-Proust wydaje się manipulacyjnym draniem, a Albertyna kimś pomiędzy kurtyzaną a słodkim misiem o małym rozumku. A! I o skłonnościach homoseksualnych, co głównemu bohaterowi sen z oczu spędza.


Przyznaję, że do językowej rozwlekłości Prousta zdążyłam się już przyzwyczaić. Być może przyszło mi to z taką łatwością, bowiem z tomu na tom autor wydaje się być bardziej zwięzły. Znacznie mniej uwagi poświęca także otoczeniu w sensie fauny i flory, a więcej rozterkom wewnętrznym i przemianom społecznym. Tego typu analizy cieszą się mimo wszystko większym powodzeniem, niż rozwodzenie nad zachodem słońca czy grą światła w koronach drzew, ale... Ja tam trochę tęsknię za dwudziestostronicowym wywodem na temat niezwykłości jakiegoś krzewu czy kwiatu. Ciągłe wskazywanie na zepsucie arystokratów i wyśmiewanie ich ograniczonych horyzontów, choć bywa, że nadal zabawne, nieco mi się przejadło.


Po "Sodomę i Gomorę" warto sięgnąć pewnie z miliona powodów, ale dla mnie najważniejsze wydają się dwa - rozwój relacji quasi-Prousta i Albertyny ze wszystkimi jego kolorami i gierkami; oraz pragnienie skończenia tego, co się już zaczęło (czwarty tom z siedmiu i to serii, o której mówi się, że nie da się przez nią przebrnąć). Poprzednie odsłony "W poszukiwaniu straconego czasu" były o tyle fascynujące, że przeskok między latami życia bohatera plasował go na różnych etapach funkcjonowania w świecie. Teraz, w przypadku tego tomu, nie ma już tak dramatycznej różnicy. Między "Stroną Guermantes" a "Sodomą i Gomorą" w głównej postaci nie zaszły aż tak wyraźnie i diametralne przemiany, co nieco ochłodziło moje zainteresowanie (mimo wszystko miałam wrażenie, że to powtórka z rozrywki). Dopiero finał zwiastuje pewną odmianę. Na to liczę, tego się będę trzymała. 


Alicja Górska

Komentarze

Ostatnie     recenzje

Nowości

FILM
KSIĄŻKA
MUZYKA
GRY

Konkursy

Newsletter

Chcesz wiedzieć więcej niż inni? Tylko w naszym Newsletterze dowiesz się wszystkiego z pierwszej ręki!
ekspres do biura warszawa
automaty vendingowe

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook