Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

5.05.2012, 19:26
  • Autor Maguire Gregory
  • Wydawca Wydawnictwo Initium
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2010-02-10
  • Język wydania polski
  • Język oryginału angielski
  • Ilość stron 464
  • Tłumaczenie Wyrwas-Wiśniewska Monika
  • Rok wydania 2010

KUPUJ

OCENA

Wicked. Życie i czasy Złej Czarownicy z Zachodu
Kiedy w klasycznej książce L. Franka Bauma Dorotka triumfuje nad Złą Czarownicą z Zachodu, poznajemy tylko jej część historii. A jak to wyglądało z punktu widzenia strasznej nemezis, tajemniczej Czarownicy? Skąd się wzięła? Dlaczego stała się taka zła? I jaka w ogóle jest prawdziwa natura zła? 
Gregory Maguire stworzył świat tak bogaty i żywy, że już nigdy więcej nie będziecie patrzeć na Krainę Oz tymi samymi oczami. Wicked opowiada o miejscu, gdzie zwierzęta mówią i walczą o swoje prawa obywatelskie, gdzie Manczkinowie starają się wejść do klasy średniej, a Blaszany Drwal pada ofiarą przemocy w rodzinie. No i jest jeszcze ta mała, zielonoskóra dziewczynka o imieniu Elfaba, która wyrośnie na osławioną Złą Czarownicę z Zachodu. Bystre, zjadliwe i nierozumiane stworzonko, które zmusi was do ponownego przemyślenia swoich przekonań na temat natury dobra i zła.


RECENZJA
Znacie historię "Czarnoksiężnika z Krainy Oz"? Jeśli nie z książki, wydanej po raz pierwszy w Chicago w 1900 roku i będącej pierwszym utworem fantasy w literaturze dziecięcej, to zapewne z którejś z licznych ekranizacji. Osobiście najbardziej pamiętam musical z 1939 roku, w którym obok Judy Garlad wystąpił Frank Morgan, Ray Bogler i Jack Haley. O kimś zapomniałem? A tak, w tym przesłodzonym do odruchów wymiotnych, typowo plastikowym amerykańskim filmie familijnym kręcił się w okolicach cudownych butów Dorotki niejaki Toto, frędzlowaty przedstawiciel rodziny psowatych.

Dziecięciem będąc wzruszałem się losem 12-letniej Dorotki Gale, która została porwana przez trąbę powietrzną i przeniesiona na drugą stronę tęczy, do fantastycznej krainy Oz. Płakałem nad losem Cynowego Drwala, Stracha na Wróble i Tchórzliwego Lwa, cierpiących na syndrom Koziołka Matołka (szukają po serokim świecie tego, co jest bardzo blisko). Współczułem małej dziewczynce i jej czworonożnemu przyjacielowi, których matka natura rzuciła do krainy zidiociałych optycznie kurdupli, małp z Lufthansy, a przede wszystkim do trójki rasowo odmiennych debili. Nie dziwi zresztą ta środowiskowa odmienność - Frank Baum, twórca cyklu powieści o Dorotce i Krainie Oz był skrajnym przykładem rasisty i ksenofoba.

I wydawało się, że Kraina Oz stracona jest już dla ludzkości (a szczególnie dla jej najmłodszych przedstawicieli), gdy na rynku wydawniczym pojawiła się książka Gregory'ego Maguire "Wicked. Życie i czasy Złej Czarownicy z Zachodu", odkłamującej nieco historię samej Krainy, a w szczególności tytułowej Czarownicy.
Książka ukazała się w Stanach w 1995 roku. Osiem lat później, w 2003 roku, na jej podstawie powstał musical broadwayowski pod tym samym tytułem. Niestety potrzeba było kolejnych siedmiu lat, by w 2010 roku "Wicked..." pojawiła się, za sprawą Wydawnictwa Initium, w polskich księgarniach.

Zazwyczaj świat otaczający głównych bohaterów książki postrzegamy jako płaski ciąg przydrożnych banerów. Wiadomo, że jest i wiadomo że w jakiś, mniejszy lub większy sposób, wpłynął na bieg wydarzeń. Nie zdajemy sobie jednak sprawy, że podobnie jak w przypadku anegdotycznej ilustracji zjawiska chaosu determistycznego, czyli "efektu motyla", życie naszych bohaterów jest bardzo wrażliwym na zmiany warunków początkowych układem nieliniowym, na który wpływa każdy element otaczającego świata. Główny wątek historii to wielka układanka, w skład której wchodzą również te statyczne (wydawać by się mogło) banery.
Do życia Elfaby - tytułowej Złej Czarownicy z Zachodu, Gregory Maguire podszedł jako do takiego układu - układanki, którego ukształtowaną, ostateczną formę widzieliśmy w dziele Franka Bauma. Co jednak zdeterminowało jej charakter, jakie wydarzenia odcisnęły się piętnem na jej dorastaniu, że miast zostać matką, żoną czy kochanką, a życie podporządkować maksymie ukutej przez Juliusza T.:
Tak dla wspólnej korzyści
I dla dobra wspólnego
Wszyscy muszą pracować,
Mój maleńki kolego.
stanęła po ciemnej stronie mocy.

Już sam początek zwiastuje, że łatwo jej w życiu nie będzie... 
Oto piękna i jeszcze aktywna seksualnie żona miejscowego pastora - Frexa, wywodząca się z bogatego i wpływowego rodu - Melena, rodzi dziewczynkę. Poród odbywa się w pełnej konspiracji, z dala od domu, albowiem tego samego dnia miejscowi wieśniacy z osady, zwanej Pospieszne Granice, zagięli parol na jej męża. Czy to wpływ nietypowych okoliczności przyrody, klątwa ciemnego ludu, a może fakt, że niewiasta pod nieobecność męża ostro nadużywała środków odurzających i w stanie kompletnego naćpania wpuszczała pod dach i do pochwy każdego napotkanego wędrowca, dziewczynka która przychodzi na świat jest całkiem zielona i wyposażona w ostry garniturek zębów... Dziecku jakimś cudem udaje się przeżyć w małomiasteczkowo-wiejskim środowisku, wydawać by się mogło o zerowej tolerancji na taką odmienność (nawet w czarodziejskiej krainie). Dorasta, choć lekko nie jest.  
Wreszcie Elfaba (bo tam ma na imię dziewczątko) wyrusza w świat po naukę. Niestety nie zawsze taką, jaką chciałaby zdobyć. Nie dość jednak, że niewiasta różni się od innych umaszczeniem, to na dodatek większość czasu spędza nad książkami. Odrzucenie poza margines towarzyski i to na własne życzenie (duszą towarzystwa Elfaba raczej nie jest) nie sprzyja zacieraniu różnic, i tych wynikających z wyglądu jak i tkwiących głęboko w duszy.

Oczywiście Maguire nie skupia się tylko na samej Elfabie. Przez karty książki przewija się też cała plejada bohaterów znanych z "baumowego" oryginału, łącznie z trójką rasowo odmiennych późniejszych przyjaciół Dorotki. Dzięki temu zabiegowi dowiadujemy się o dość traumatycznych przeżyciach Cynowego Drwala, Stracha na Wróble i Tchórzliwego Lwa, dla których późniejsze przygody były połączeniem joggingu i sesji terapeutycznej.

Wielu naukowców i znawców literatury uważa, że "Czarnoksiężnik z Krainy Oz" jest powieścią z kluczem. Przygody młodego dziewczęcia po drugiej stronie tęczy rzekomo odnoszą się do sytuacji Stanów Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku. W przypadku Bauma do czynienia mamy z napompowaną machiną władzy, starającą się - poprzez nielogiczne rozporządzenia - zachować pozory zaplanowanej działalności (nikt mi nie wmówi, że edykt szarlatana Oza o noszeniu stosownych okularów w Szmaragdowym Grodzie nie jest przejawem kreowania przez niego pozorów władzy w momencie, gdy tak faktycznie jest jej pozbawiony). Maguire poszedł nieco dalej i przedstawił kulisy władzy, pełne nadużyć, okrucieństwa, nienawiści, małostkowości i sprzeniewierzenia się zasadom moralnym. Wszystkie te elementy złożyły się lub wpłynęły na układankę zwaną Elfaba. W ostatecznym rozrachunku na złą układankę...

Początek "Wicked. Życie i czasy Złej Czarownicy z Zachodu" nie przyciąga. Czytelnika znużyć może sielski krajobraz i nuda wiejskiego życia. Objaśnianie świata również autorowi nie wychodzi zbyt dobrze. W momencie kiedy w innych powieściach na dzień dobry dostaje się kopytem między oczy, a dalej jest jeszcze boleśniej, Maguire serwuje nam przypowieść o wartościach rodzinnych i negatywnym wpływie używek na życie seksualne dzikich. Zapewniam Was jednak, że po przejściu tego sielskiego piekła jest już tylko lepiej. Widać, że Gregory potrzebował miejsca na rozpędzenie pióra. A to śmiga potem z prędkościami podświetlnymi nie dając możliwości na głębszy oddech.

Książka warta polecenia. Elfaba rulez! 

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Na obcej ziemi
Mieszanka stylów, perspektyw, nacji i religii, tworzący skomplikowany obraz ludzkich losów.

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook