Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

16.05.2017, 21:08
  • Autor Fellowes Julian
  • Tłumaczenie Kopeć-Umiastowska Barbara
  • Wydawnictwo Marginesy
  • Język wydania polski
  • Język oryginału angielski
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2017-03-15

OCENA

Czas przeszły niedoskonały
Damian Baxter jest bogaty. Bardzo bogaty. Oraz umiera. Żyje samotnie w wielkim domu w Surrey, gdzie opiekują się nim szofer, lokaj, kucharka i pokojówka. Oprócz stanu zdrowia, dręczy go sprawa, która w miarę upływu tygodni staje się coraz bardziej paląca: kto ma zostać dziedzicem jego fortuny? Damian chce wiedzieć, czy ma potomka. W czasach, gdy tuż przed czterdziestką się ożenił, był bezpłodny (skutek zachorowania na świnkę w dojrzałym wieku), ale co z przygodami sprzed choroby? Czy spłodził dziecko? Niespodziewany list od dawnej dziewczyny wskazuje na to, że Damian za młodu mógł zostać ojcem. Niestety, przesyłka jest anonimowa. Odkrycie prawdy nie będzie proste - a jedynym człowiekiem, który wie, gdzie jej szukać, jest zaprzysięgły wróg Damiana... O ile jednak przyjemnie jest spotkać się ze starym przyjacielem, o tyle znacznie ciekawiej usłyszeć wieści od starego wroga.

Poszukiwania cofają nas do lat sześćdziesiątych - do niezwykłego świata swingującego Londynu, do wystawnych przyjęć i wspaniałych balów, do świata dziewcząt, debiutujących w wielkim świecie, i ich towarzyszy, często przyszłych mężów. Do świata, w którym ktoś dla żartu umieszcza haszysz w ciasteczkach na wystawnym balu w muzeum Madame Tussaud. Był to czas, kiedy wszystko wydawało się zmieniać - i się zmieniało, ale nie zawsze tak, jak oczekiwano.


RECENZJA

Damian Baxter jest niezwykle bogatym człowiekiem, od lat samotnie żyjącym w luksusowej rezydencji. Jest też człowiekiem terminalnie chorym, który u progu śmierci dokonuje rewizji swego niespełna siedemdziesięcioletniego życia. Niegdyś marzył o wielkości uzyskiwanej przez majątek i pozycję społeczną, dziś pragnie jedynie, aby pamięć o nim przetrwała w jego potomkach. Gdy ożenił się tuż przed 40. urodzinami był już bezpłodny, wcześniej jednak wdawał się w wiele przelotnych związków z kobietami. Wiele wskazuje na to, że właśnie wtedy spłodził dziecko, które teraz mogłoby stać się dziedzicem jego gigantycznej fortuny. Z prośbą o odnalezienie potencjalnego dziedzica Damian zwraca się do niewidzianego od lat przyjaciela z czasów młodości, dziś cieszącego się sporą popularnością pisarza. Jest to prośba tyleż egoistyczna, co okrutna, przed laty Damian wyrządził bowiem przyjacielowi krzywdę, która wpłynęła na całe jego przyszłe życie. Teraz natomiast zmusza go do cofnięcia się w przeszłość i rozdrapania wciąż nie zagojonych ran. Przyjaciel, będący narratorem powieści, nie jest jednak w stanie odmówić umierającemu mężczyźnie. Wyposażony w listę kochanek Damiana wyrusza w podróż, która przyniesie mu tyleż bólu, co radości, a w efekcie przyczyni się do jego pogodzenia się z własną przeszłością.


Choć funkcję narratora Julian Fellowes powierzył przyjacielowi umierającego Damiana, nie jego uczynił głównym bohaterem swej najnowszej powieści. Już fakt, że na ponad sześciuset stronach nawet raz nie pada jego imię lub nazwisko, dobitnie świadczy o roli, jaką autor wyznaczył mu w opowiadanej historii. Narrator wprowadza wprawdzie młodego Damiana Baxtera do środowiska angielskiej arystokracji, nie wiedząc zresztą, że wpuszcza lisa do kurnika, na tym jego zadanie się jednak kończy. Później może już być jedynie cichym kronikarzem życia Damiana, jego sukcesów i finałowej porażki. Narrator należy wprawdzie do wyższych sfer, jest jednak doskonale nijaki: niezbyt przystojny, średnio zamożny, pozbawiony marzeń o olśniewającej karierze. Dla młodych dziewcząt jest bardziej powiernikiem sekretów i przyjacielem niż kandydatem na męża, czy kochanka. Stanowi więc całkowite przeciwieństwo Damiana - przystojnego, emanującego łobuzerskim wdziękiem, ambitnego i błyskotliwego. Młody Baxter może się wydawać mało oryginalnym bohaterem powieści, literatura dobrze bowiem zna takich jak on: plebejuszy, próbujących wyrwać się ponad własny stan. Wystarczy przypomnieć sobie Juliana Sorela z powieści Czerwone i czarne Stendhala, by zauważyć, że Julian Fellowes, przynajmniej teoretycznie, nie stworzył postaci przełomowej ani nawet mocno się wyróżniającej. Damian Baxter błyskawicznie staje się pupilkiem londyńskiej śmietanki towarzyskiej, zwłaszcza młodych debiutantek. Wiele dobrze urodzonych panien jest gotowych rzucić w diabły pozycję społeczną, majątek rodziców i własną tzw. dobrą opinię, by zostać panią Baxter. Trudno jednak powiedzieć, czy przyczyną ich fascynacji są fizyczne i intelektualne przymioty Damiana, czy jego odmienność od znanych im mężczyzn z wyższych sfer. Nieco inaczej postrzegają Damiana rodzice debiutantek. Dla nich jest on raczej czymś w rodzaju zabawnego pokojowego pieska, chwilowej rozrywki, klauna, którego można hołubić, nie traktuje się go jednak poważnie. Baronowie i książęta widzą w nim zagrożenie dla usankcjonowanego przez wieki ładu społecznego, nie biorą nawet pod uwagę, że ich córki mogłyby poważnie myśleć o małżeństwie z nim. Nie brak majątku jest tu, zresztą, przeszkodą, lecz niskie pochodzenie Damiana.


Czas przeszły niedoskonały to przede wszystkim przejmująca kronika umierającego świata angielskiej arystokracji, w latach 60. XX wieku próbującej pielęgnować wartości i styl życia swojej klasy sprzed II wojny światowej. To świat podzielony na rodziców i dziadków, żyjących zgodnie z przestarzałymi zasadami i normami, także obyczajowymi, oraz totalnie zagubioną w otaczającej ich rzeczywistości młodzież. Nastoletni arystokraci są świadkami przemian społecznych i obyczajowych zachodzących w świecie, zdają sobie sprawę z nadchodzącego "nowego", nie są jednak w stanie popłynąć z prądem owych przemian. Zwłaszcza kobiety skrępowane są wciąż hołubionymi przez starsze pokolenia kanonami zachowania. W świecie coraz mocniej wyemancypowanych kobiet, młode baronówny, hrabianki i księżniczki, muszą zgadzać się na życie, które było udziałem ich matek, babek i prababek, ograniczone do małżeństwa i rodzenia dzieci. Wiele z nich marzy o wykształceniu i podjęciu pracy zawodowej, nie biorą jednak nawet pod uwagę buntu przeciwko pragnieniom swych rodziców i obowiązków wynikających z arystokratycznego pochodzenia. Trudno się dziwić, że w świecie balów debiutantek, będących czymś w rodzaju matrymonialnego targowiska, aranżowanych małżeństw bez miłości, i straconych złudzeń, Damian Baxter wydaje się młodziutkim debiutantkom istotą szalenie fascynującą, bo jakże od tego wszystkiego inną. W dodatku, w głębi duszy, nienawidzącą owego świata fałszywego blichtru i fasadowej życzliwości.


Powieść Juliana Fellowesa jest dość mocno osadzona w kontekście społeczno-politycznym XX-wiecznej Anglii, jednak nawet osoba spoza brytyjskiego kręgu kulturowego bez trudu odnajdzie się w wykreowanej w niej rzeczywistość. Oprócz hermetycznego świata angielskiej arystokracji W Czasie przeszłym niedoskonałym każdy czytelnik znajdzie bowiem również absolutnie uniwersalną opowieść o młodości i umykającym czasie. W osobach Damiana, narratora, Sereny, Lucy, Dagmar i Candidy, pisarz zawarł bowiem dobrze znane wszystkim młodym ludziom na świecie tęsknoty, pragnienia i marzenia. Zdaniem Juliana Fellowesa młodość cechuje niezwykła wręcz naiwność w postrzeganiu świata, przekonanie o własnej wyjątkowości i świetlanej przyszłości. Brytyjski pisarz pokazuje jednak jak brutalnie mijający czas obchodzi się z tymi marzeniami. Przekonuje też, że piękno fizyczne, inteligencja, majątek i wysoka pozycja społeczna, teoretycznie predysponujące do odniesienia życiowego sukcesu, nie zawsze stanowią gwarancję powodzenia. Czasem po prostu lepiej jest być dobrym człowiekiem.


Przeszłość Damiana i narratora z pewnością jest niedoskonała, nie da się jednak powiedzieć tego samego o powieści Juliana Fellowesa. Czas przeszły niedoskonały to zachwycająca gawęda, w której brak dynamicznej akcji rekompensuje piękny styl opowiadania. Fellowes posługuje się eleganckim, pełnym erudycji językiem, nie pozbawionym jednak dyskretnego humoru. Powieść nasycona jest autoironią i delikatną złośliwością wobec angielskości i angielskiej arystokracji. Tylko brytyjski baron może z równym wdziękiem naśmiewać się ze świata, w którym żyje od urodzenia.



Katarzyna Dżugaj

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook