Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

13.08.2017, 22:23
  • Autor Gasztold Przemysław
  • Wydawnictwo Wydawnictwo Naukowe PWN
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Ilość stron 424
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2017-04-26

OCENA

Zabójcze układy. Służby PRL i międzynarodowy terroryzm

Kulisy bliskiej współpracy komunistycznych służb z międzynarodowymi ugrupowaniami terrorystycznymi przez wiele lat należały do najpilniej strzeżonych sekretów PRL. Radykałowie z Bliskiego Wschodu oraz skrajnie lewicowi ekstremiści z Europy Zachodniej traktowali Polskę jako sprawdzonego sojusznika i bezpieczną przystań, gdzie można było skutecznie ukrywać się przed agentami służb zachodnich i w spokoju przygotowywać kolejne zamachy. Dzięki tajnym układom z peerelowskimi służbami cywilnymi i wojskowymi, terroryści czuli się w Polsce bezpiecznie. Omijali procedury wizowe, przysyłali rannych bojowników na odpoczynek, otrzymywali stypendia, otwierali własne firmy, handlowali bronią, a na nielegalnych interesach z państwowymi przedsiębiorstwami zarabiali miliony dolarów.


Abu Nidal, Monzer Al-Kassar, Abu Dawud i Abu Abbas to tylko niektórzy z czołówki najgroźniejszych światowych terrorystów ostatniej dekady zimnej wojny, którzy nie tylko korzystali z gościny peerelowskich służb, ale traktowali Polskę jako ważne ogniwo przestępczej działalności.


Dzięki drobiazgowym poszukiwaniom archiwalnym Autorowi udało się zrekonstruować najważniejsze siatki terrorystyczne operujące na terenie komunistycznej Polski oraz naświetlić okoliczności ich sekretnych powiązań z funkcjonariuszami aparatu bezpieczeństwa PRL.



RECENZJA
Recenzja książek naukowych lub przynajmniej na naukowość pretendujących zawsze nastręcza sporo trudności. Rzetelna ocena wymaga dogłębnej znajomości przedmiotu pracy - a poza środowiskiem naukowym ludzie czytają właśnie po to, żeby się czegoś dowiedzieć na dany temat, nie ocenić, ile wie autor. A ponieważ nie czuję się ekspertką do PRL-u czy od terroryzmu, moja recenzja "Zabójczych układów" Przemysława Gasztolda będzie raczej wskazówką dla laików, czy tekst ?dobrze się czyta? i czy może wnieść coś do życia. 

Autor "Zabójczych układów" analizuje materiały archiwalne, informacje i ogólnodostępne, i odtajnione materiały socjalistycznych specsłużb, by ustalić, na ile PRL ułatwiał działalność bliskowschodnich terrorystów. Poprzez historie pojedynczych przestępców i całych ugrupowań Gasztold stara się udowodnić, że Polska poprzedniego ustroju była rajem dla wszelkiej maści terrorystów, którzy dzięki układom z peerelowskimi służbami mieli bazę wypadową na całą Europę oraz możliwość ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości. To ciekawa i śmiała teza - jednak czy książka ją potwierdza?

Tu zaczynają się problemy. Moim zdaniem kategoryczne stwierdzenie, jakoby PRL był miejscem "gdzie terroryści czuli się jak w domu" jest nieuprawnione - to znaczy nie zostało przez tekst potwierdzone. Owszem, autor przytacza różne zagadkowe historie, z których może wynikać dwoisty stosunek służb w PRL-u do terrorystów, ale brakuje mi absolutnie jednoznacznych dowodów współpracy. To raczej rozważania autora na temat białych plam w relacjach dotyczących przebywania terrorystów na terenie socjalistycznej Polski. Na przemilczeniach nie sposób zbudować niepodważalnych wniosków naukowych. 

Nie pomaga także ton książki. Zrazu czytelnik zostaje zarzucony faktami, danymi i przypisami i wydaje się, że Gasztold pisze pracę naukową. Jednak tę narrację przełamują próby niemalże fabularyzowania niektórych scenek, zapewne w celu uczynienia "Zabójczych układów" lepiej strawnymi dla nienaukowego odbiorcy. Tylko że naukowość została już postawiona we wstępie poprzez kategoryczną tezę  - a następnie narracja jej zaprzecza. Problemem jest też styl i dobór słów - nie jestem pewna, czy leksyka w rodzaju "bezpieki" czy "lewackiego terroryzmu" jest dziś dobra do dyskursu naukowego. W efekcie podczas lektury miałam uczucie, że Gasztold dobiera fakty pod tezę - mogło tak wcale nie być, ale pseudonaukowa narracja przechodząca w ekspresyjne obrazki i dobór słów pozostawiają takie przykre wrażenie. O ile jestem pod wrażeniem ogromu włożonej przez autora w ten tekst pracy (choć Gasztold nie ustrzegł się drobnych wpadek, także merytorycznych*), o tyle jako laik w temacie nie czuję się przekonana do postawionej we wstępie tezy. Warto przeczytać chociażby w celach poznawczych, ale nie nazwałabym tej lektury przełomową ani wzorem rozprawy naukowo-historycznej. 

Joanna Krystyna Radosz

*Bardzo zgrzytnęło mi na przykład stwierdzenie, że Christkindlmarkt to punkt w Wiedniu, gdzie odbywa się jarmark bożonarodzeniowy. Otóż nie ? Christkindlmarkt to właśnie jarmark bożonarodzeniowy. 

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook