Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

16.10.2017, 20:40
  • Autor Filipowicz Kornel
  • Wydawnictwo Znak
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2017-08-02

OCENA

Moja kochana, dumna prowincja. Opowiadania
Nowy wybór legendarnych opowiadań

Dla mnie to jest jeden z najczystszych, najwybitniejszych naszych prozaików, który swą bezpretensjonalność posunął wręcz do wirtuozerii.

Jarosław Iwaszkiewicz 

Wieloletni partner Wisławy Szymborskiej, miłośnik przyrody, piewca małych miasteczek, organizator spływów kajakowych, niekwestionowany autorytet, przyjaciel Stanisława Różewicza - Kornel Filipowicz to niedościgły mistrz opowiadania.

Lakoniczne i klarowne, nastrojowe i dramatyczne, emanują one niespotykaną empatią do świata i człowieka. Poczucie humoru, duch ironii i delikatne przymrużenie oka nadają im niezwykłą lekkość, a dar przenikliwej obserwacji sprawia, że wydarzenia marginalne, niemal banalne, pod jego piórem nabierają nowych znaczeń. Autorski wybór Justyny Sobolewskiej wydobywa blask, uniwersalność i ponadczasowość tej prozy.

Filipowicz jest obserwatorem tak czułym i tak wnikliwym, że trudno wychodzi się z jego opowiadań. Po tej podróży współczesna literatura może się wydać rozczarowująca.

Justyna Sobolewska 


RECENZJA

Kornel Filipowicz jest dziś pisarzem zapomnianym. A szkoda, bowiem jego twórczość wciąż ma coś do zaoferowania, także współczesnemu czytelnikowi. Jarosław Iwaszkiewicz nazwał go jednym z najczystszych, najwybitniejszych naszych prozaików, który swą bezpretensjonalność posunął wręcz do wirtuozerii. Dziś, jeśli kojarzy się jego nazwisko, to głównie jako wieloletniego partnera Wisławy Szymborskiej. Trochę to krzywdzące, bowiem Kornel Filipowicz miał wiele do powiedzenia na polu literatury. Twórca ten jest autorem licznych dzieł, w większości prozatorskich, choć zdarzało mu się również pisać poezje. Jednak najbardziej znany był z krótkich form - i takie wcielenie Filipowicza możemy poznać, sięgając po wybór opowiadań zebranych przez Justynę Sobolewską: Moja kochana, dumna prowincja.


W zbiorze znajduje się siedemnaście utworów Kornela Filipowicza. I choć teksty nie były dobierane tematycznie, widać wyraźnie, że pewne motywy były dla autora ważne i często powracały w jego prozie: czasy dzieciństwa, wojna, zachwyt światem przyrody. To męskie, a przy tym niezwykle czułe i uważne spojrzenie na świat - przez pryzmat dziecinnych zabaw, jak w Nemezis, a także dziecięcych lęków, jak w Jutro także będzie dzień. To opowieści o prowincji, z której każdy z nas, chcąc nie chcąc, się wywodzi, której czasem nieco się wstydzimy, ale do której w końcu powracamy, by odkryć, że nic się w niej nie zmieniło, jak w tytułowej Mojej kochanej, dumnej prowincji. To czasem także nieomal kryminalne opowiadania, jak świetnie budujący napięcie Świadek, który nie umiał mówić. To wreszcie świat sennych majaków, jak w Gdy przychodzą we śnie czy dogłębna, lecz czuła obserwacja świata przyrody, jak w Kocie w mokrej trawie.


Kornel Filipowicz zaskoczył mnie mnogością swoich wcieleń, a także aktualnością niektórych tekstów. Jak proroctwo brzmi zwłaszcza opowiadanie Gdy przychodzą we śnie, które można odczytywać jako tekst o problemie uchodźstwa. Brudni, głodni ludzie obcych narodowości, którzy nachodzą mieszkanie pisarza i proszą go o pomoc, której ten im udziela, choć nie bez lęku, są odbiciem współczesnych przymusowych włóczęgów, wygonionych z krajów, w których trwa wojna. Lżejszym kalibrem odznacza się tytułowe opowiadanie, w którym narrator przybywa na prowincję, by być gwiazdą spotkania autorskiego. I tu ma się wrażenie, że niewiele się zmieniło, szczególnie, jeśli chodzi o podobne wydarzenia organizowane w bibliotekach i domach kultury.


Bohater Filipowicza czuje silne związki z naturą i jest świetnym obserwatorem przyrody. Lubi uciec od zgiełku miasta i ludzkich tłumów w zielone zacisza, nad błyszczące w słońcu rzeki, gdzie łowi ryby. Tam dopiero naprawdę może być sobą:


W miejscu, które zapamiętałem, jadąc tutaj, skręciłem na przełaj przez wysoką, zroszoną deszczem trawę i szedłem, zanurzając się coraz głębiej w pustą, jakby leżącą na uboczu świata i niepotrzebną nikomu okolicę. W miarę jak oddalałem się od tamtego świata, czułem się coraz lżejszy i swobodniejszy, coraz bardziej szczęśliwy. Opadły ze mnie po kolei wszystkie niewygodne i krępujące ruchy stroje i osłony, które nosiłem na sobie tam, dla obrony przed innymi ludźmi, w celu udawania kogoś innego, niż jestem ? albo po prostu dla ozdoby. Pozbywałem się też zbędnych myśli i uczuć. Zachowałem i niosłem ze sobą tylko to, co jest koniecznie do życia potrzebne.


Jak pisze Justyna Sobolewska w posłowiu, Filipowicz z wielką uwagą skupia się na tym, co zwyczajne i codzienne, nieefektowne, a jednocześnie wydobywa tajemnicę - nie tylko człowieka, ale zwierzęcia czy przedmiotu. To prawda: trzeba jednak dodać, że autor te zwyczajności opisuje tak pięknie, że jawią się czytelnikowi jako największe cuda. I to jest chyba największa siła prozy Kornela Filipowicza. Jego opowiadania, choć czasem naprawdę krótkie, ledwie kilkunastostronicowe, zdają się perfekcyjną całością - nic im nie brakuje. To rzadki talent, bowiem krótkie formy są nadzwyczaj niewdzięczne: czytelnik często ma wrażenie nagłego urwania akcji i poczucie niedosytu, chce wiedzieć, co działo się dalej, za ostatnią kropką. Tu tego nie ma, teksty Filipowicza są kompletne, a przy tym na dziesięciu nieraz stronach budują całe światy. To proza skupiona na jednostce, ale mówiąca coś również o całym, istniejącym dookoła nas świecie. Są tu oczywiście również teksty słabsze, ale wciąż jest to zbiór, z którym zdecydowanie warto się zapoznać.


Karolina Sosnowska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook