Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

31.12.2017, 18:48
  • Autor Mrożek Sławomir, Tyrmand Leopold
  • Wydawnictwo Literackie
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Ilość stron 296
  • Data premiery 2017-11-16

OCENA

W emigracyjnym labiryncie. Listy 1965-1982
Mrożek i Tyrmand - niepokorni pisarze o literaturze, emigracji i Polsce.

O tym, że wybitny dramaturg Sławomir Mrożek znał i wymieniał listy z Leopoldem Tyrmandem, autorem powieści Zły, do tej pory wiedzieli tylko nieliczni. Tymczasem korespondencja ta trwała niemal dwadzieścia lat ? od 1965 do 1982 roku.

Obaj pisarze przebywali wówczas na emigracji i z tej właśnie, emigracyjnej, perspektywy obserwują i komentują bieżące wydarzenia. Mimo oddalenia często wędrują w swych listach do Polski, zastanawiając się,  jak może się rozwinąć sytuacja w ojczyźnie. Sporo miejsca poświęcają też podróżom po świecie, kontaktom towarzyskim i życiu prywatnemu. Najczęściej jednak Mrożek i Tyrmand piszą o literaturze, dzieląc się między sobą informacjami na temat powstających właśnie utworów.

Co połączyło Mrożka i Tyrmanda? Jakiego rodzaju była to więź? Ciekawe jest choćby to, że Tyrmand, starszy od Mrożka o całe dziesięć lat, zwraca się do niego jak do mistrza i przewodnika duchowego. A podobnych niespodzianek jest w tych listach więcej?

Autorem opracowania, wstępu i przypisów jest Dariusz Pachocki z Uniwersytetu Lubelskiego, posłowie w formie mini esejów biograficznych napisał Tadeusz Nyczek.


RECENZJA
Uważam, że w dramatach i opowiadaniach Sławomira Mrożka zawarte zostały obserwacje dotyczące czasów, w których przyszło żyć autorowi ? ale także pewnych uniwersalnych praw rządzących światem. Leopold Tyrmand, choć mniej płodny i doceniony jako pisarz, również szukał w powojennej Polsce ponadczasowości i opowieści o człowieku jako takim. Obaj Polską rozczarowani, obaj odrzuceni przez ojczysty kraj, a mimo to związani z nim toksycznymi niekiedy relacjami, stworzyli "dziwną wspólnotę", jak sami to nazwali, przejawiającą się w bogatej korespondencji. Dzięki wysiłkom Dariusza Pachockiego i Wydawnictwa Literackiego ich listy może dziś przeczytać każdy. 

Wizualnie tom korespondencji prezentuje się skromnie i bardzo elegancko. Podoba mi się szczególnie twarda oprawa, która przy takiej objętości książki gwarantuje jej długie życie. To pierwsze wrażenie, ale jak wiadomo, o wiele istotniejsza od formy jest treść. 

Trudno w kilku zdaniach streścić tematy rozmów Mrożka i Tyrmanda. Autorzy piszą do siebie o życiu codziennym, o trudach i radościach emigracji, ale także konsultują i oceniają swoje pomysły, a wyważona, "ugrzeczniona" korespondencja miejscami zamienia się w gorzkie i szczere wywody o kondycji człowieka. Zdawać by się mogło niekiedy, że ani Mrożek, ani Tyrmand nie lubią Polski, nie w jej obecnym kształcie - ale jednocześnie dostrzegają wady i w państwach Zachodu, szczególnie Stanach Zjednoczonych. Wielcy twórcy w swoich dialogach bezlitośnie wyśmiewają małostkowość i hipokryzję ludzi niezależnie od ich narodowości, wykształcenia czy światopoglądu. Dostrzegają również własne wady i przeglądają się w sobie jak w lustrze. Listy Mrożka i Tyrmanda więcej mówią o nich samych niż o dynamice panujących między nimi relacji. Warto zwrócić uwagę także na język, daleki od potocznego wyobrażenia od literackości. Autorzy nie wstydzą się makaronizmów, zbliżają się do języka mówionego i przeklinają w emocjach, dając obraz zupełnie inny niż powszechne przekonanie o tym, że ludzie kultury zawsze wyrażają się kulturalnie. Ta językowa autentyczność i dosadność współgra z przekazywanymi myślami. 

Wielką pracę wykonał Dariusz Pachocki, który korespondencję zebrał, opracował, opatrzył przedmową. W licznych redaktorskich przypisach znaleźć można wyjaśnienie co bardziej enigmatycznych fragmentów, opis kontekstu niektórych fragmentów korespondencji, informacje o życiu i twórczości obu korespondujących. Dzięki takiej edycji książka staje się zrozumiała także dla tych, którzy nie są mrożko- czy tyrmandologami, a których interesuje relacja między pisarzami i ich postrzeganie świata. A fakt, że wszystkie informacje dotyczące okoliczności korespondencji zostały przerzucone do przypisów, pozwala z nich korzystać lub nie, w zależności od stanu wiedzy czytelnika, i nie psuje przyjemności z lektury czystej korespondencji, nieskażonej ingerencją osób postronnych. 

Piękne wydanie, piękne opracowanie, piękna treść. Chociaż nigdy nie byłam fanką czytania cudzej korespondencji, nawet jeśli była to korespondencja wielkich twórców, "W emigracyjnym labiryncie" uwiodło mnie swoją autentycznością i stopniem dopracowania. Listy Tyrmanda i Mrożka to książka nie tylko dla miłośników twórczości obu tych autorów, ale także dla wszystkich tych, którzy chcą zajrzeć za kulisy życia elit kulturalnych i ujrzeć ponadczasową prawdę o samotności, poszukiwaniu sensu życia i ludzkiej głupocie. 

Joanna Krystyna Radosz

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook