Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

27.07.2018, 23:42
  • Autor Rezler Marek
  • Wydawnictwo Poznańskie
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Data premiery 2018-04-18

OCENA

Polska niepodległość 1918
Swój niepodległy byt Polska rozpoczynała zniszczona, zubożona, bez ustalonych granic, bez wojska, za to z koniecznością scalenia trzech różnych organizmów. Proces integracji musiał odbywać się sprawnie,  szczególnie w obliczu niechęci sąsiadów i niejednoznacznej postawy rządów mocarstw koalicyjnych. Jednak  dzięki niezwykłemu wysiłkowi całego pokolenia Polaków i sprzyjającej koniunkturze międzynarodowej udało się niepodległość obronić i zachować.

Setna rocznica odzyskania niepodległości to doskonała okazja do zmierzenia z mitem założycielskim współczesnej Polski. W dotychczasowych ocenach tej rocznicy dominował patos, a o przywódcach niepodległościowych powielano stereotypowe opinie.

Marek Rezler, ceniony historyk i publicysta, rozprawia się z szeregiem mitów, które na stałe weszły do kanonu narodowej megalomanii: o dokonaniach powstań narodowych i męczeństwie narodu pod zaborami, o rzekomej mocarstwowości młodego państwa i późniejszej tzw. zdradzie zachodnich sojuszników, o nieliczeniu się z twardą realpolitik na przestrzeni całego XX wieku. 

Świetnie prowadzona narracja i dynamiczny styl to dodatkowy atut tej książki, a śmiałe, ale całkowicie uzasadnione oceny, wnoszą powiew świeżości do narodowego dialogu.


RECENZJA
Można się było spodziewać, że w 2018 roku otrzymamy przynajmniej kilka publikacji na temat odzyskania przez Polskę niepodległości. I rzeczywiście, przeglądając tegoroczne zapowiedzi i nowości literackie można zauważyć wyraźny trend rocznicowy w dziale historycznym. Jedną z takich  świeżutkich dzieł jest"Polska niepodległość 1918" Marka Rezlera, w ciekawy i nieco rewizjonistyczny sposób podchodząca do kwestii utraty i odzyskania przez Polskę niepodległości.

Marek Rezler podszedł do tematu z rozmachem, czego nie spodziewałam się po niespełna czterystustronicowej książce. Cofnął się w swoich rozważaniach do czasów pierwszego rozbioru i stąd rozpoczął analizę wydarzeń, ich genezy i skutków aż po lata dwudzieste dwudziestego wieku, odnosząc się również niekiedy do czasów drugiej wojny światowej. Zatem kolejne rozbiory i powstania rozłożył na szczegóły i - patrząc zarówno z polskiej perspektywy, jak i ze zrozumieniem interesów innych państw - przedstawił zupełnie nieromantyczną wersję historii Polski. Ilością przytoczonych tu faktów i rozległością opisów można być usatysfakcjonowanym. 

Autor przedstawia fakty na zimno, zupełnie dystansując się od patriotycznych mitów i narodowej martyrologii ? rozprawiając się z nimi jako ze szkodliwymi dla sprawy polskiej. Z praktycznego punktu widzenia trudno odmówić mu nieco racji - skutkami nieprzemyślanych zrywów narodowych było silniejsze zaciskanie pętli ograniczeń przez zaborców.  Znam z innych źródeł teorie o ponoć prawdziwych przyczynach i prowodyrach powstania listopadowego, które miało być jakoby na rękę carowi. Z dwojga złego bardziej przemawia do mnie jednak wersja Rezlera o nieroztropności Polaków - ale to moja zupełnie amatorska opinia. Rozumiem i popieram podejmowane próby docierania do prawdy - oczywiście podejmowanych uczciwie, bez zdrożnych intencji. Jako jednak Polka, wychowana na pewnych tradycjach i ideach, przyjmuję je z pewnym "ale". Otóż mam wrażenie, że historycy mają obecnie tendencję do pomijania aspektów psychologicznych. Nie chodzi mi o to, że bez tych powstań Polacy zapomnieliby o swoim pochodzeniu. Chodzi mi o to, iż być może w tak trudnym położeniu ludzie po prostu potrzebowali od czasu do czasu świadomości, że jeszcze są w stanie tak po ludzku, prozaicznie i wulgarnie ?dać po mordzie? zaborcy. Inna sprawa - o której Rezler zresztą słusznie wspomina - czy nie można było powstań lepiej przygotować. I tak, tu też nie pozostawia złudzeń, przedstawiając jak ta "jednomyślność" narodu wyglądała w rzeczywistości.

Książka jest świetną lekturą. Napisana przystępnie i bynajmniej nie monotonnie. Osobiście nie przepadam za opisami walk - głównie dlatego, że ich po prostu nie rozumiem - jednak wiele spośród tu przedstawionych relacji z pola bitwy czytałam z zaciekawieniem. Są one opisane w nawiązaniu do konkretnych wydarzeń, skutków, znaczeń i przez to stają się lepiej strawne. Niemniej skłamałabym, gdybym stwierdziła, że nie ma tu momentów usypiających - kilka razy odkładałam książkę ze znużenia. 

Mam dwa duże zastrzeżenia do technicznych aspektów książki. Przede wszystkim brak przypisów. Jest to rzecz ogromnie istotna choćby wówczas, gdy posądza się polityka o rasistowskie poglądy - taki wniosek domaga się przytoczenia jakiegoś faktu lub wypowiedzi przemawiających za takimi skłonnościami, w przeciwnym wypadku tekst nosi znamiona pomówienia. Zapewne robię się nudna z moim utyskiwaniem na autorów książek historycznych, bo zdaje się, że moda na przypisy w dziełach naukowych minęła. I teraz mam wyrzuty sumienia wobec dziennikarza, którego dziennikarskie śledztwo historyczne skrytykowałam za zbyt mało przypisów - a tam przynajmniej kilka było. Drugie zastrzeżenie dotyczy korekty. Mam wrażenie że nikt książki nie przeredagował przed drukiem - pełno w niej literówek i błędów interpunkcyjnych. Od pewnego momentu robi się naprawdę dużo takich "kwiatków", a to bardzo utrudnia czytanie.

"Polska niepodległość 1918" Marka Rezlera to książka warta uwagi. Nie wiem czy ze wszystkimi opiniami autora można się tu zgodzić, jednak publikacja zdaje się wyważona i raczej napisana w wyniku przeprowadzonych badań i przemyśleń niż pod z góry założoną tezę. Niemniej nie jestem historykiem i wiele z przytoczonych faktów poznałam dopiero z książki Rezlera. Ze swojej strony mogę dodać, że napisana jest świetnie i daje do myślenia. Jednak nieco bolesna to lekcja.

Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook