Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

20.08.2018, 10:26
  • Autor Kinney David, Wittman Robert
  • Wydawnictwo Społeczny Instytut Wydawniczy Znak
  • Data premiery 2018-03-14

KUPUJ

OCENA

Dziennik diabła
Były agent FBI Robert K. Wittman i zdobywca Nagrody Pulitzera David Kinney stworzyli detektywistyczną opowieść ujawniającą szczegóły historii, która wydarzyła się naprawdę.

Pod koniec wojny odkryto dziennik Alfreda Rosenberga. Szczegółowo zbadany podczas procesów norymberskich, pokazał człowieka, który był jednym z najbardziej wpływowych nazistów znajdujących się w otoczeniu Führera. Stał się ideologicznym architektem III Rzeszy. Zaszczepił w umyśle Hitlera skrajny antysemityzm i teorię wyższości rasy aryjskiej.

Rosenberga skazano i stracono. Jego dziennik zaś zniknął w tajemniczych okolicznościach.

2001 rok. Agent FBI Robert K. Wittman dowiaduje się, że ktoś próbuje sprzedać dziennik za milion dolarów. Wszyscy mają powody, by ukrywać prawdę: i niemiecka prokuratura, która pozwoliła wywieść dowód z Niemiec, i człowiek będący w jego posiadaniu. Rozpoczyna się polowanie.


RECENZJA
"Dziennik diabła" Davida Kinneya i Roberta K. Wittmana to spojrzenie na drugą wojnę światową z zupełnie innej strony niż do tego przywykliśmy. Mianowicie patrzymy tu ze strony Niemiec, ze strony obywateli nazistowskiego państwa, ze strony członków niemieckiej partii nazistowskiej, a wreszcie ze strony głównego ideologa tej partii. Osnową opowieści jest tu osobisty dziennik Alfreda Rosenberga, mityczny nieomal dokument, który przyczynił się do osądzenia nazistowskiego ideologa, a który w tajemniczy sposób zaginął po zakończeniu śledztwa, by wypłynąć na powierzchnię w ostatnich latach.

Tekst "Dziennik diabła" biegnie wielowątkowo a wszystkie wątki splatają się wokół dzienników Rosenberga. Autorzy opisują losy tytułowego dziennika, szczególnie te powojenne gdy z archiwami dotyczącymi zbrodni nazistowskich prawnicy i urzędnicy obchodzili się w sposób często dowolny, niejednokrotnie przywłaszczając sobie dokumenty. Kolejny wątek dotyczy życia i działalności Roberta Kempnera, Niemca żydowskiego pochodzenia, który podczas procesów w Norymberdze pełnił rolę oskarżyciela, a który wszedł w posiadanie owego dziennika. Trzeci wątek to losy Alfreda Rosenberga i jego wpływ na filozofię partii nazistowskiej. I w końcu kulisy drugiej wojny światowej, widziane z perspektywy nazistowskich Niemiec. Wszystko to uwieńczone skróconą relacją z procesów Rosenberga i kilku spośród najważniejszych postaci ze szczytów nazistowskiej władzy.

Wątek dzienników to niemal powieść szpiegowska, pełna oficjalnych i nieoficjalnych działań służb specjalnych, niepowodzeń i zwrotów akcji. Ta część ściśle wiąże się z powojennymi losami Kempnera, jego nieco skomplikowanym życiem osobistym, ambicjami zawodowymi, a także postępowaniem jego spadkobiorców i ich znajomych.

Wcześniejsze dzieje Roberta Kempnera, zwłaszcza z lat trzydziestych i pierwszej połowy czterdziestych, opisane w "Dziennik diabła" w dużej mierze obrazują historię postępującego rasizmu w nazistowskich Niemczech od momentu dojścia Hitlera do władzy. Przez pryzmat doświadczeń Kempnera, ale również ludzi z jego otoczenia, przedstawiono tu stopniowe odbieranie praw obywatelskich Żydom oraz kolejne kroki swoistej inżynierii społecznej, inspirowanej między innymi przez Alfreda Rosenberga.

Wątek biograficzny Rosenberga jest niezmiernie intrygujący. Obejmuje jego poczucie przynależności narodowej, kształtowanie się jego radykalnych poglądów, walki o władzę i o uznanie Adolfa Hitlera. To trochę próba wejścia w umysł przerażającego człowieka. Autorzy raczą nas tu licznymi cytatami z zapisków osobistych Rosenberga, w których widzimy jego ambicje, niechęci, plany, spojrzenie na różne decyzje Hitlera i bieżącą sytuację. Z jego zapisków wyłania się postać pełna rasistowskich i ideologicznych uprzedzeń, z pełną świadomością i przekonaniem wyrażająca niepokojące opinie różnicujące wartość człowieka, które w krótkim czasie doprowadziły do ludobójstwa na ogromną skalę. Tutaj widzimy również rywalizację między prominentnymi członkami partii nazistowskiej, zwłaszcza jego zatargi z Göringiem i walkę o zakres kompetencji. Emocjonująca lektura.

Ciekawie przedstawiona jest tu kariera Hitlera i jego stronników od lat trzydziestych dwudziestego wieku i ich strategia w czasie drugiej wojny światowej, warstwa opowieści spinająca w sobie również losy Kempnera i Rosenberga, ludzi z dwóch różnych stron barykady. Widziane u źródeł nazistowskiego huraganu, geneza i przebieg drugiej wojny światowej nabierają innego wymiaru, dzięki czemu, w połączeniu z wiedzą uzyskaną wcześniej, oglądaną z perspektywy Polski i innych państw alianckich, tworzą pełniejszą panoramę tamtych czasów.

W tej znakomitej skądinąd książce jest jednak pewna, powiedzmy, nieścisłość. Otóż niezupełnie rozumiem pewne aspekty opisywania krajów podbijanych przez Niemców na froncie wschodnim. O Polsce wspominają autorzy w kilku miejscach, lakonicznie pisząc o prześladowaniach polskiej ludności, eksterminacji inteligencji, zakładaniu na tych terenach obozów koncentracyjnych. To rozumiem, akurat w kontekście Rosenberga i jego dziennika wątek polski nie wydaje się istotny w szerszym ujęciu, więc nakreślono ogólną sytuację na ziemiach polskich nie wdając się w szczegóły. Mój niepokój dotyczy kwestii Ukrainy. Tu autorzy dużo piszą o cierpieniach Ukraińców, do tego nie mam zastrzeżeń, Ukraińcy również cierpieli w czasie wojny i o tym nie wolno zapominać, jednak unikają napomknienia chociażby o SS Galizien. I byłoby to w porządku, gdyby nie to, iż autorzy konsekwentnie utrzymują, że CAŁA ludność ukraińska sprzeciwiała się Niemcom. Zatem wedle narracji Kinneya i Wittmana nie było ochotników ukraińskich tworzących 1 Ukraińską 14 Dywizję Grenadierów Wafen-SS, ani kolaborantów ukraińskich z tzw. Legionu Wołyńskiego walczących ramię w ramię z Niemcami przeciw powstańcom warszawskim w 1944 roku. Jedyne ukraińskie organizacje bojowe w narracji autorów to partyzantki antyniemieckie. I nie jest to z pewnością delikatność autorów wobec krajów, które ucierpiały z rąk niemieckich nazistów, takiej delikatności nie okazali choćby Litwinom. Nie jest to też przemilczenie, czy pominięcie nieistotnych dla książki spraw, a jawne oświadczenie nieprawdy. Nie rozumiem i nie chcę się domyślać czemu przypisywać takie ujęcie tematu.

"Dziennik diabła" to świetna lektura. Ubolewam, że wątek ukraiński popsuł tak niesamowicie napisaną książkę i nadwyrężył nieco, w moim odczuciu, jej wiarygodność. Nie wiem, czy są tu inne nieścisłości, braki czy przekłamania, ja takich nie zauważyłam, muszę jednak zaznaczyć, że moja wiedza w pewnych aspektach dotyczących spraw niemieckich jest nikła. W ogólności książkawydaje się wyważona, autorzy dbają, by ukazując poszczególnych bohaterów nie demonizować ich ani nie gloryfikować, a ukazać prawdziwie. Robert Kempner ma tu swoje wady, a Alfred Rosenberg nie zawsze jest tym najgorszym, choć w końcowym rozrachunku wiadomo kto stoi po której stronie. Również ton narracji jest rzeczowy i stonowany, książkę czyta się zatem znakomicie i zrozumiale. To świetna publikacja i mimo obszerności tekstu i drobnego druku, nie sposób się od niej oderwać. Muszę przyznać, że "Dziennik diabła" to jedna z ciekawszych książek historycznych jakie czytałam w ostatnich latach.


Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Pamiętnik księgarza
Ciepłe, ironiczne i fantastycznie dowcipne zapiski sarkastycznego właściciela tysięcy książek!

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook