Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

1.09.2018, 22:10
  • Autor Kłodkowski Piotr
  • Wydawnictwo Znak
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2018-06-20

OCENA

Imperium boga Hanumana. Indie w trzech odsłonach
Reportaż byłego ambasadora RP w Indiach pokazuje ten kraj od nieznanej dotąd strony.

Indie są miejscem, które fascynuje, intryguje i poraża skrajnościami. To tu premier, niczym dawni monarchowie, paraduje w marynarce, na której złotą nicią kazał wyszyć swoje inicjały, podczas gdy na ulicach miliony nadal żyją w nędzy. To nad Gangesem mimo archaicznego systemu kastowego rozwijają się najnowsze na świecie technologie. To w Indiach - mimo że dominuje tu hinduizm - za kilkanaście lat będzie mieszkać największa na świecie społeczność muzułmanów.

Dzięki pełnionej funkcji autor tej książki mógł wejść za zamknięte drzwi. Spotykał się z mężami stanu, potężnymi biznesmenami, wpływowymi dziennikarzami, a nawet artystami z Bollywood - jak choćby z Amitabhem Bachchanem, który czczony jest w jednej z hinduistycznych świątyń. Nie unikał rozmów ze zwykłymi ludźmi: taksówkarzami, sklepikarzami  czy służącymi z Bombaju, Delhi czy Kalkuty. Szukał też w Indiach wątków polskich. Próbując dowieść, jak wiele łączy nasze kraje, opisał historie nie tylko Stefana Norblina, nadwornego malarza bajecznie bogatych maharadżów, czy arcybiskupa Zaleskiego, watykańskiego dyplomaty i budowniczego pierwszego na subkontynencie seminarium duchownego, ale także Dobrego Maharadży, który podczas drugiej wojny światowej dał schronienie polskim dzieciom.

Kompletny portret Indii, targanych tęsknotą za dawną świetnością i marzeniami o jeszcze większej potędze.


RECENZJA
Pisać każdy może, jeden lepiej, drugi gorzej, niestety w przypadku Indii zazwyczaj wychodzi gorzej. O kraju tym piszą wszyscy: dziennikarze, celebryci, prezenterzy pogody, w większości przekonani, że wystarczy podstawowa znajomość hindi, kilka obejrzanych filmów z bollywoodzkiej fabryki snów i oczy szeroko otwarte, by Indie poznać i zrozumieć. Otóż, przykro mi, ale to tak nie działa. Podobnie jak w przypadku wielu innych kultur azjatyckich, tak i kultury subkontynentu indyjskiego nie pojmie się właściwie bez znajomości tekstów literackich i bynajmniej nie mam na myśli współczesnych kryminałów. Teksty te liczą zazwyczaj minimum kilkaset lat i nawet studenci orientalistyki muszą poświęcić wiele godzin wykładowych na ich rozszyfrowanie i przyswojenie. Do tego dochodzi kwestia szoku kulturowego, z którego wielu tzw. ekspertów nie jest w stanie się wyzwolić nawet kilka lat po powrocie z Indii. Na szczęście są wyjątki, a Piotr Kłodkowski bez wątpienia się do nich zalicza. Jako orientalista z wykształcenia posiada niezbędną wiedzę akademicką, cechuje go ponadto otwartość na świat i zdolność łączenia teorii z wnikliwą obserwacją rzeczywistości. Jego Imperium boga Hanumana stanowi świetne kompendium wiedzy o współczesnych Indiach, które powinno przypaść do gustu zarówno akademikom, jak i osobom amatorsko interesującym się tą częścią świata. Książka podzielona jest na trzy części, których tematyka związana jest z podstawowymi aspektami funkcjonowania Indii XXI wieku, a więc polityką, religią, oraz kinem. W pierwszej części Piotr Kłodkowski wnikliwie przedstawia sytuację na scenie politycznej, koncentrując się na drodze do władzy Narendry Modiego i spektakularnym upadku rodziny Nehru-Gandhi, która przez pół wieku niepodzielnie rządziła Indiami. Autor analizuje przyczyny tak niezwykłego poparcia społecznego dla obecnego premiera, zwracając uwagę z jednej strony na rosnące nastroje populistyczne i nacjonalistyczne w społeczeństwie, z drugiej natomiast wzrastający sprzeciw wobec takich problemów Indii jak nadużywanie władzy przez policję i rządzących, wszechobecna korupcja, opieszałość sądów oraz nierówności społeczne. Nie zabrakło również odniesień do przeszłości, głównie w postaci opisu narodzin nowoczesnej sceny politycznej tuż przed Podziałem w 1947 roku, co pozwala mniej zorientowanym w historii czytelnikom zrozumieć mechanizm funkcjonowania indyjskiego systemu sprawowania władzy państwowej. Druga część Imperium boga Hanumana jest w dużej mierze związana z pierwszą, rozdzielenie polityki od religii jest bowiem w Indiach niezwykle trudne, zwłaszcza, że obecna władza chętnie wykorzystuje antagonizmy religijne w społeczeństwie. Piotr Kłodkowski pokrótce przedstawia niełatwą koegzystencję trzech wielkich systemów wyznaniowych, sporo miejsca poświęcając konfliktom religijnym między hindusami a muzułmanami. Przypomina też mało znany epizod polski w procesie chrystianizacji Indii, przedstawiony w kontekście rodzimej walki o niepodległość. Trzecią część książki Piotra Kłodkowskiego można żartobliwie określić mianem kontynuacji poprzedniej, kinematografia i gwiazdy dużego ekranu mają bowiem w Indiach status istot niemal pół boskich. Na plus trzeba autorowi poczytać próbę przybliżenia czytelnikowi korzeni indyjskiej estetyki wizualnej, wprawdzie pobieżną, wciąż jednak obszerniejszą niż w większości nie akademickich tekstów poświęconych tej tematyce. Choć tytuł książki odnosi się do Indii, Piotr Kłodkowski sporo uwagi poświęca również sąsiedniemu Nepalowi, który od wieków uważany był za bliskiego kuzyna Republiki Indii. 

Recenzując Imperium boga Hanumana czuję się trochę niezręcznie, kto to bowiem widział, żeby doktorantka oceniała profesora? Skoro jednak taka rola mi przypadła, muszę się z niej wywiązać rzetelnie, teraz więc trochę się poprzyczepiam, mając nadzieję, że Piotr Kłodkowski nie będzie recenzował mojego doktoratu. Jeśli obstawiacie, że czepialstwo będzie dotyczyć rozdziału poświęconego filmowi, to rzecz jasna macie rację, autor Imperium boga Hanumana pokazał bowiem tylko jedną twarz indyjskiego przemysłu filmowego, a to zdecydowanie zbyt mało. Owszem, to masala movie porusza masową wyobraźnię, nie oznacza to jednak, że kinematografia artystyczna trafia wyłącznie do garstki bengalskich hipsterów. Twórcy kina wysokiego są niejednokrotnie bardziej znani w świecie zachodnim niż filmowcy z bollywoodzkiej fabryki snów, a i w Indiach cieszą się powszechnym szacunkiem, a niekiedy nawet uwielbieniem. Piotr Kłodkowski nadmienił jedynie, że kino artystyczne istnieje, a jednym z jego najwybitniejszych twórców był Satyajit Ray. Owszem, był, nie on jeden tworzył jednak parallel cinema, bez którego nie można mówić o indyjskiej kinematografii jako całości. Równie dobrze można by opisywać kino polskie skupiając się na komediach Machulskiego, a pomijając dokonania Wajdy czy Kieślowskiego. 

W książce Imperium boga Hanumana zabrakło mi również kwestii społeczno-obyczajowych, to one najczęściej przebijają się bowiem do polskich mediów, tworząc jednostronny, a więc krzywdzący obraz subkontynentu indyjskiego. Nieliczne informacje na ten temat pojawiają się w tle innych poruszanych przez Piotra Kłodkowskiego tematów, jest ich jednak zbyt mało, by mogły stworzyć pełen obraz współczesnego indyjskiego społeczeństwa. Warto przy tym zaznaczyć, że przemiany zachodzące obecnie na tym polu są równie fascynujące jak wydarzenia polityczne, zwłaszcza w zakresie emancypacji kobiet. Autor pisze z taką swadą, że kilkadziesiąt dodatkowych stron z pewnością nie znudziłoby czytelnika, dałoby mu natomiast jeszcze pełniejszy obraz współczesnych Indii. Pół żartem pół serio, muszę się ponadto nie zgodzić z oceną indyjskiej herbaty dokonaną przez Piotra Kłodkowskiego. Zdaniem autora jest to napój, którego zachodnie kubki smakowe absolutnie nie są w stanie zaakceptować, sama jednak uwielbiam masala chai, chociaż jeszcze kilkanaście lat temu połączenie herbaty z mlekiem całkowicie mnie odrzucało. Znam też wielu Europejczyków, którzy ze smakiem popijają indyjską herbatę, generalizowanie w tym temacie okazuje się więc ryzykowne. 

Niechęć do masala chai to, rzecz jasna, kwestia gustu, o wiele ważniejszy od indywidualnych preferencji smakowych jest bowiem wysoki poziom merytoryczny książki i obiektywizm, z jakim została napisana. Kultura Indii może budzić w ludziach zachodu zaskoczenie, niezrozumienie, rozbawienie, a nawet niechęć, w przeciwieństwie do wielu publikacji na polskim rynku w Imperium boga Hanumana emocje te są nieobecne. Książka Piotra Kłodkowskiego to bardzo rzetelne opracowanie, a przy okazji napisane barwnym, potocznym językiem, który z pewnością trafi do każdego odbiorcy zainteresowanego poruszanym w niej tematem. 

Blanka Katarzyna Dżugaj

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook