Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

15.09.2018, 21:43
  • Autor Lem Stanisław
  • Wydawnictwo Literackie
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2017-10-25

OCENA

Ogród ciemności i inne opowiadania
Opowiadania Stanisława Lema w subiektywnym wyborze Tomasza Lema, syna pisarza

Odkrywanie Lema nigdy się nie kończy. Do jego opowiadań zawsze można wracać i mieć pewność, że odnajdziemy w nich nowe wątki i pokusimy się o nowe interpretacje. To lektura pełna wiedzy i genialnych pomysłów, podtekstów filozoficznych, zmuszająca do zastanowienia, ale też w wielu fragmentach nadzwyczaj zabawna.  Czytając teksty Lema nie sposób nie zadać sobie pytań, skąd pisarz czerpał inspiracje i czy jego inwencja twórcza miała jakiekolwiek granice?

Niniejszy tom ma wyjątkowy charakter - wyboru tekstów dokonał syn pisarza, Tomasz Lem. Obok opowiadań znanych z różnych cykli czytelnik odnajdzie tu także teksty, które nawet dla "lemologów" stanowią nie lada gratkę. Młodzieńcze powiadanie "Ogród ciemności" wcześniej ukazało się jedynie w prasie, a utwór "Czarne i białe" po raz pierwszy publikowany jest w książce Stanisława Lema.

"Pewien eklektyzm niniejszego zbioru spowodowany jest względami osobistymi. Na przykład bez Ogrodu ciemności moja przyszła matka nie zainteresowałaby się Stanisławem Lemem jako kandydatem na męża i nie mógłbym napisać tych kilku słów. Natomiast Czarne i białe to opis alegorycznego snu, który przyśnił się ojcu w Wiedniu w okresie, kiedy pożegnał się już z beletrystyką - zaskakująco odległy od jego literackiego emploi. Pomiędzy tymi dwoma biegunami znalazły się opowiadania zarówno młodzieńczego jak i dojrzałego Lema. To oczywiście subiektywna ocena, ale odnoszę wrażenie, że w tym zestawieniu nawet utwory znane czytelnikowi ukazują swoje nowe, zaskakujące oblicze". Tomasz Lem


RECENZJA
Twórczość Lema można lubić, można też jej nie lubić - ale znać ją choć trochę wypada. Co jakiś czas ukazują się wznowienia dzieł pisarza - osobno, seriami, w zbiorkach klasycznych i komponowanych na nowo. Tak też Wydawnictwo Literackie pokusiło się jakiś czas temu o wydanie kompozycji pod tytułem ?Ogród ciemności i inne opowiadania?. Właściwie niemal każdy wybór dzieł Lema byłby udany, tu jednak mamy do czynienia z sytuacją o tyle wyjątkową, iż o zawartości tomu zadecydował syn pisarza, Tomasz Lem. Można tu dywagować o ewentualnym braku tego czy owego opowiadania, jednak klucz dla tej kompozycji wypływa z osobistych pobudek i wiedzy, jaką o ojcu i jego życiu Tomasz Lem posiada.

Zbiór opowiadań jest różnorodny, dzieła pochodzą z kilku różnych zbiorów i serii. Najbardziej zaskakujący jest pierwszy tekst - "Ogród ciemności" - który trudno powiązać z większością dzieł Lema. Opowiadanie to należy do wczesnej twórczości pisarza, pierwszy raz opublikowano je w roku 1947 na łamach "Tygodnika powszechnego". To romantyczne, nastrojowe opowiadanie o samotności. Romantyzm Lema kojarzy się zwykle z gwiezdnymi podróżami i poszukiwaniem odpowiedzi na pytania o to co jest, jakie jest i jakie mogłoby być - w "Ogrodzie ciemności" takiego Lema nie widzę. Niemniej ciekawie jest spojrzeć na początki geniusza literatury fantastycznej. Być może również o to spojrzenie panu Tomaszowi chodziło, acz wspomina, że ma ono szczególne znaczenie dla związku jego rodziców. W tej perspektywie nabiera innego kolorytu.

Kolejne teksty są już bardziej znane. Mamy tu na przykład opowiadanie "Altruizyna, czyli opowieść prawdziwa o tym jak pustelnik Dobrycy Kosmos uszczęśliwić zapragnął i co z tego wynikło" pochodzące z "Cyberiady". Jest to świetna opowieść o próbach uszczęśliwiania ludzkości. Z właściwym sobie humorem, przepojonym niepokojącym wieszczeniem na temat ludzi i świata Lem zastanawia się nad niemożnością - nawet posiadając potężną moc i mądrość - przyniesienia powszechnego pokoju i szczęścia światu. Doprawdy, mam swoje argumenty przeciw takiej wizji, jednak mistrz w swojej opowieści bywa przekonujący. 

Innym przykładem mogą być rozważania o rachunku prawdopodobieństwa, przeniesionym w praktyczne rejony - mianowicie rozważania typu co by było gdyby prababcia przykładowego jegomościa w przeszłości w jakiejś pozornie nieznaczącej sprawie podjęła inną decyzję. Kosmiczne te dywagacje -? choć prowadzone z przymrużeniem oka - wprowadzają lekki zamęt w postrzegania świata. Z kolei dowodzenie na ileż to sposobów smoki mogą nie istnieć jest już mistrzostwem absolutnym i każdy myśliciel powinien się nad nimi pochylić. Właściwie niemal każda opowieść Lema ma w sobie pewien ciężar filozoficzny, humor i nutę niepokoju.

Zbiór jest obszerny, w większości zawiera jednak szerzej znane dzieła pisarza, zatem dla miłośnika jego twórczości nie będzie zaskoczeniem. Ciekawski nuworysz pozna natomiast Stanisława Lema z jego najlepszej chyba strony. Przedzierając się przez piękną polszczyznę nasyconą fantazyjnym słowotwórstwem pełnym neologizmów, zaadaptowanych czy przetworzonych archaizmów i humorystycznych imion, można zapaść się we wszechświat nietuzinkowy, specyficzny, niezwykle frapujący. W prozie tego niewątpliwego geniusza przeplatają się przednia rozrywka z głębokim filozoficznym zamyśleniem - i to nie sposób przecenić. 

Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook