Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

29.10.2018, 19:06
  • Autor Skibiński Paweł
  • Wydawnictwo Muza
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Liczba stron 608
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2018-06-06

OCENA

Polska 1918
"Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. (...) Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne Państwo!" - pisał o jesieni 1918 roku Jędrzej Moraczewski.

To się wydarzyło 100 lat temu... Jak wówczas żyli nasi pradziadowie? Z jakimi wyzwaniami u progu niepodległości musieli się zmierzyć? Jakie zadania ich czekały w dziedzinach takich jak: prawo, transport, kultura, religia, zdrowie i oczywiście polityka. Co działo się w największych miastach: Lwowie, Wilnie, Warszawie, Krakowie, Poznaniu? W dwudziestu dziewięciu rozdziałach będących odrębnymi esejami autor przybliża zagadnienia ważne w pierwszych miesiącach i latach niepodległej Polski.

Poznajemy warunki życia ludności, życie społeczne, nowe polskie uczelnie, organizacje kobiece, stowarzyszenia, salony literackie. Autor kreśli portrety pierwszych reprezentantów narodu w Sejmie Ustawodawczym oraz najważniejszych postaci niepodległej Polski.

Mimo licznych trudności był to okres fascynujący. Rok 1918 to początek krótkiego okresu polskiej niezależności, który może stanowić dla nas wszystkich inspirujący punkt odniesienia. Był to bowiem czas, jedyny między XVIII wiekiem a rokiem 1989, w którym Polacy sami budowali podwaliny swego życia zbiorowego. Nasi przodkowie byli wówczas tacy, jacy mogli i chcieli być, a dzień, w którym nadeszła niepodległość, trwale zapisał się w ich pamięci.


RECENZJA
"Polska 1918" autorstwa Pawła Skibińskiego to próba przekrojowego przedstawienia sytuacji na terenach polskich w momencie odradzania się kraju. Książka jest zbiorem esejów skupiających się na różnych fragmentach ówczesnej rzeczywistości. Duży, sześciuset stronicowy tom, wzbogacony licznymi zdjęciami i przedrukami dokumentów wygląda obiecująco - wydawnictwo zadbało o godną oprawę dla istotnej publikacji w jubileuszowym roku.

Paweł Skibiński rozpoczyna swoją opowieść od Warszawy listopada 1918 roku. Jest to moment kluczowy, jednak w dalszych tekstach autor ukazuje jak rozwlekły w czasie był w rzeczywistości proces tworzenia niepodległego państwa. Wraca do wydarzeń wcześniejszych, opisuje działania Polaków poprzedzające odzyskanie przez Polskę niepodległości, stanowiska innych państw i obcych polityków do sprawy polskiej. Przede wszystkim skupia się jednak na wewnętrznej sytuacji kraju.

Dużo miejsca autor poświęca nastrojom politycznym, próbie tworzenia polskich struktur władzy na poszczególnych terenach w roku 1918 oraz wyborom parlamentarnym 1919 roku. Dostajemy tu przedruk list wyborczych, które same w sobie są niezwykle wymowne - przede wszystkim poprzez naprawdę imponującą liczbę kandydatów z mniejszości żydowskiej oraz kobiet startujących w wyborach. Pełniejszy obraz tej sytuacji otrzymujemy zresztą w tekście. Pejzaż polityczny uzupełniono tu opisem sylwetek wybranych postaci, dosmaczając je między innymi uszczypliwymi i - jak podkreśla autor - trafnymi spostrzeżeniami dziennikarza parlamentarnego żydowskiego pochodzenia, Bernarda Singera. Szczególnie nisko autor pochyla się nad "ojcami niepodległości", podkreślając oddzielnie rolę każdego z nich w odzyskiwaniu suwerenności przez Polskę. Pisze więc o Romanie Dmowskim, Ignacym Paderewskim, Wincentym Witosie, Ignacym Daszyńskim, Wojciechu Korfantym i generale Józefie Hallerze. Józefowi Piłsudskiemu poświęca cały rozdział. Niemniej nie faworyzuje nikogo, docenia wkład każdego z nich - i nie tylko - w polską sprawę, patrząc jednak trzeźwo na negatywne strony ich osobowości, poglądów, czynów, uprzedzeń. Piłsudskiemu oddaje jego niewątpliwe zasługi, jednocześnie zaznaczając nieproporcjonalność przypisywanego mu znaczenia do jego faktycznych dokonań. Podobnie traktuje każdą z opisywanych postaci - bez względu na ich sympatie polityczne czy pochodzenie.

Kolejnym zagadnieniem poruszanym w książce jest kształtowanie się obszaru Polski i sytuacja na poszczególnych jej obszarach. Oddzielnie potraktowano Śląsk, Lwów, Wileńszczyznę, Wielkopolskę, Warszawę i Kraków. Tutaj otrzymujemy wgląd w przekrój narodowości, nastroje społeczne i polityczne, problemy, konflikty. 

Bardzo ciekawie w książce przedstawione są problemy związane z łączeniem rzeczywistości ukształtowanych pod zaborami trzech różnych państw w możliwie jednolitą strukturę. Autor ukazuje odmienne rozwiązania prawne, strukturalne i społeczne. Bierze pod uwagę takie zagadnienia jak prawo do rozwodów, rozstaw torów na poszczególnych terenach, czy poziom ich elektryfikacji i kanalizacji. Oddzielnie traktuje również poziom zniszczeń, przedstawiając odpowiednie statystyki jak i kulisy powstania i znaczenie zniszczeń.

Pochylając się nad społecznością zamieszkującą obszary kształtującej się Rzeczypospolitej autor przedstawia procentowy przekrój ludności pod względem narodowościowym i etnicznym, a także stosunki między tymi grupami. Nie omija trudnych tematów, przedstawia ich tło i cytuje ówczesnych obserwatorów z kraju i zagranicy. W oddzielnych rozdziałach pisze o strukturze religijnej początków II RP oraz o stosunku hierarchów i wiernych poszczególnych wyznań do odradzającego się kraju, a także o ich roli w tym procesie. Pisze również kobietach w Polsce sprzed wieku - poświęca im oddzielny, obszerny rozdział, naprawdę inspirujący. Mnie osobiście niezwykle przypadł do gustu tekst na temat ówczesnych literatów, pisany pod kątem ich stosunku do Niepodległej - zwięzły, treściwy, pełen zrozumienia ale nie unikający patriotycznych akcentów.

Książka jest znakomita. Autorowi w przyjemnej i nierozwlekłej narracji udało się nakreślić złożony obraz kształtującej się Rzeczypospolitej Polskiej w naprawdę wielu odsłonach. Zakres tematów jest imponujący. I choć nie są to teksty potężne i z pewnością nie wyczerpują tematu, to dają pewne pojęcie o opisywanych rzeczywistościach, zarysowują klimat tamtych czasoprzestrzeni. Liczne fotografie, dokumenty, cytaty dopełniają opowieści. Jedyną rzeczą, do której mogłabym się ?przyczepić? jest nieliczność przypisów i brak klasycznej bibliografii - "Uwagi bibliograficzne" przedstawione na końcu książki są nieco mniej wygodne w przeglądaniu. Trzeba jednak przyznać, że ta forma pozwala łatwiej wybrać interesujące nas źródła. Cieszy z kolei wyważony język i brak doktrynalnego podejścia do historii, a po prostu próba przedstawienia prawdy. Tam, gdzie autor pokusił się o własną analizę - jak choćby w rozdziale dotyczącym Józefa Piłsudskiego - przytacza argumenty, nie dywagacje i domysły. I pozostawia przestrzeń do przetrawienia przedstawianych informacji. "Polska 1918" to przyzwoita lektura wydana na setną rocznicę powrotu Polski na mapę Europy.

Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook