Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

28.11.2018, 23:53
  • Autor Donvan John, Zucker Caren
  • Tłumaczenie Homańczyk Andrzej
  • Wydawnictwo Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Język wydania polski
  • Język oryginału angielski
  • Liczba stron 672
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2017-11-14

OCENA

Według innego klucza. Opowieść o autyzmie
Wnikliwy reportaż nominowany do nagrody Pulitzera.

Kiedy prawie 75 lat temu u Donalda Trippleta z Forest w stanie Missouri po raz pierwszy na świecie zdiagnozowano autyzm, nikt nie przypuszczał, że stanie się to jedną z najczęściej stawianych diagnoz XXI wieku. Według innego klucza przedstawia długą drogę, jaką przebyli od tego czasu lekarze, naukowcy, a przede wszystkim osoby autystyczne, ich rodziny i bliscy.

John Donvan i Caren Zucker, z reporterskim zacięciem i ogromną wrażliwością przedstawili losy dziesiątek bohaterów. Niezrozumianych osób z ASD trzymanych w zamkniętych zakładach i poddawanych eksperymentom; rodziców walczących o prawa i akceptację społeczną dla swoich dzieci; lekarzy i naukowców, szukających przyczyn tych zaburzeń i sposób na ich wyleczenie. Pokazują, jak przez dekady zmieniało się podejście do tego trudnego tematu - od przypisywania winy nieczułym matkom, po traktowanie autyzmu jako cechy charakteru, a nie stygmatyzującej choroby.

Według innego klucza to poruszająca, napisana żywym językiem historia, po którą powinni sięgnąć nie tylko ludzie mający do czynienia z osobami z autyzmem, ale wszyscy ci, którzy cenią sobie rzetelne reportaże mocno osadzone w kontekście społecznym.


RECENZJA
Autyzm to dziwna przypadłość - chowa człowieka za niewidzialną ścianą innego pojmowania, odczuwania, niekompatybilności sposobów komunikacji. Dziwaczność odmienna wewnętrznie od innych dziwaczności a jednak podobna na zewnątrz, stąd długo czekać musiała na swoją identyfikację. Po raz pierwszy nazwany i scharakteryzowany problem autyzmu został na początku lat czterdziestych. Dziś mamy poradnie dla osób z autyzmem, liczne publikacje popularnonaukowe i poradniki dla opiekunów, fundacje, terapie, sprzęt wspomagający rehabilitację. To wszystko - pomijając nawet fakt problemów z dostępnością do tych wspaniałości - to zapewne niewiele w świetle faktu, że nic z tych rzeczy nie jest w stanie wyleczyć autyzmu, a jedynie czasem nieco ograniczyć jego skutki. Mimo postępu medycyny wciąż nie mamy "magicznej pigułki" na autyzm. Niemniej patrząc wstecz, na udokumentowaną historię osób z tą przypadłością sprzed nie tak wielu lat, krok jaki zrobiła ludzkość w dziedzinie jakości życia osób z autyzmem, musiał być wykonany w butach siedmiomilowych. Historię tego kroku, niemal co do milimetra opisali John Donvan i Caren Zucker w książce "Według innego klucza. Opowieść o autyzmie".

Udokumentowana biografia autyzmu rozpoczyna się w latach trzydziestych ubiegłego wieku, gdy w Stanach Zjednoczonych Ameryki lekarz psychiatra Leo Kanner poznał kilkuletniego Donalda Tripletta. Kanner po obserwacji chłopca i kilku innych dzieci o podobnych problemach, zdefiniował zbiór objawów charakterystycznych dla autyzmu. Niemniej dramat tu się nie kończy, gdyż metody badań i próby tłumaczenia autyzmu oziębłością matek zdecydowanie nie sprzyjały pomocy komukolwiek. Donvan i Zucker wszystkie te trudności, potknięcia i drobne sukcesy opisują z podziwu godną szczegółowością. W ich opowieści momentami pojawiają się wątki jak ze swoistej rewolucji, w której rej wiodą rodzice walczący, ale i upadający, poddający się. Ogromna część przedstawionej historii to lata naciskania na rzetelność badań, humanitarną terapię, ale też lata walki o podstawowe prawa dla ludzi inaczej komunikujących się ze światem.

Opowieść o autyzmie jest okazją do przedstawienia sytuacji chorych umysłowo lub osób za takie uważanych, niejednokrotnie zdrowych intelektualnie, jednak wykazujących zaburzenia ze spektrum autyzmu. Są to historie tym straszniejsze, że ofiarami są tu dzieci - zarówno te z czasów jeszcze przed "odkryciem" autyzmu, jak i lata po tym. Jest to obraz jak z horroru, a autorzy "Według innego klucza" nie szczędzą czytelnikowi przerażających faktów. Dzieci porzucane dobrowolnie lub pod przymusem w szpitalach psychiatrycznych, o których nikt o zdrowych zmysłach nie może czytać ze spokojem; drastyczne metody zapobiegania agresji i autoagresji u młodych pacjentów, eksperymenty psychologiczne nie szczędzące dzieciom tortur fizycznych i psychicznych, brak perspektyw na normalne życie w jakimkolwiek aspekcie. To nie jest lekka historia, to straszna historia, ale dużo uświadamia, a jeszcze więcej daje do myślenia.

Autorzy pisząc swoją książkę unikali nagromadzenia języka fachowego, skupili się na właściwym przedstawieniu faktów i poszczególnych opowieści. A opowieści jest tu wiele, jak i wielu bohaterów - autystyków, ich rodzin, lekarzy, badaczy, nauczycieli, polityków, aktorów zaangażowanych w sprawę. To zbiór losów tragicznych, smutnych ale też takich, które dają pewną nadzieję. Trudno wobec tematu stwierdzić, że to przyjemna lektura, na pewno jednak świetnie napisana i niezwykle potrzebna. To lekkie uchylenie drzwi do świata ludzi inaczej funkcjonujących, ale też do pewnego wycinka historii człowieczeństwa. Obudowana na faktach, przypadkach, nawet pewnej fabule - to opowieść nie tylko o dziwnej przypadłości ale i o ludziach, których w jakikolwiek sposób ta przypadłość dotknęła. Rzetelna, dobrze napisana, niezwykle ciekawa, czasem budująca ale i wstrząsająca.

Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook