Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

14.12.2019, 15:32
  • Autor Banaś Barbara
  • Wydawnictwo Marginesy
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Liczba stron 360
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2019-12-06

OCENA

Polski new look
To pozycja, którą każdy miłośnik designu i kolekcjoner ceramiki powinien mieć!

Design przełomu dekad lat 50. i 60. XX wieku reklamowano często jako "new look". Ten wpadający w ucho zwrot stał się hasłem wywoławczym debiutanckiej kolekcji Christiana Diora, do Polski zaś nowe trendy dotarły na krótko przed polityczną "odwilżą" 1956 roku. Niezwykłą rolę w propagowaniu "nowoczesności" i pojęcia "dobrego wzoru" odegrał założony przez Wandę Telakowską Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie.

Ceramiczny design lat 50. i 60. w Polsce to jednak nie tylko projekty powstające w pracowniach Zakładu Ceramiki i Szkła IWP - to ciekawa i dotąd rzadko prezentowana oferta polskich wytwórni porcelany, porcelitu i fajansu.

W tej bogato ilustrowanej książce (ponad 200 kolorowych fotografii) znajdują się informacje o historycznych kontekstach rozwoju europejskiego i polskiego wzornictwa i animatorskiej roli IWP. Są też historie i dokonania poszczególnych ośrodków (fabryk w Wałbrzychu, Jaworzynie Śląskiej, Chodzieży, Ćmielowie, Pruszkowie, Tułowicach, Bogucicach, Włocławku, Mirostowicach), wytwórni prywatnych (Steatyt) i zakładów związanych z Cepelią (Kadyny, Bolesławiec, Włocławek, Łysa Góra). Książkę wzbogacają zapisy rozmów z projektantami, wykaz projektów rzeźby figuralnej i biogramy artystów.


RECENZJA
Nie czuję się specjalistką od sztuki, ani pięknej, ani użytkowej. Lubię jednak, jak zapewne większość z nas, ładne rzeczy. Lubię też wiedzieć, skąd się ładne rzeczy wzięły. Przepięknie wydana, zawierająca wiele zdjęć książka Barbary Banaś "Polski New Look", poświęcona PRL-owskiej ceramice z lat 50. i 60. XX wieku, wydaje się idealnie odpowiadać na to zapotrzebowanie. 

Publikacja jest uaktualnioną i uporządkowaną rozprawy doktorskiej autorki, która, jak wynika z przedmowy, stanowi owoc nie tylko wieloletnich badań, lecz także kolekcjonerskiej pasji. To widać. Banaś z dbałością o szczegóły opowiada o twórcach, zakładach produkcyjnych i atmosferze otaczającej specyficzną ceramikę połowy XX wieku. Nie brak w tej książce rysu historycznego, dyskretnego i ograniczonego jedynie do informacji niezbędnych dla zasadniczego tematu. Nie brak też rzeczowej analizy sukcesów i upadków polskiej ceramiki, rozważań nad tym, jak można było podnieść jej status do rangi światowej, a wszystko to pozbawione sensacyjnej, demaskatorskiej nuty, którą tak lubią liczni piszący o PRL-u (nawet naukowo!) autorzy. Banaś niemal z czułością opowiada historie o przedmiotach, które w jej książce, splocie naukowego zacięcia z kolekcjonerską pasją, ożywają i otrzymują nowe życie. To nie tylko pojedyncze egzemplarze czy to masowej produkcji, czy limitowanych edycji zastawy stołowej, wazonów, pochłaniaczy zapachów, zwierzęcych i ludzkich figurek, to także sztuka użytkowa umieszczona w naturalnym środowisku - czyli, krótko mówiąc, w użytku. Autorka zbadała rolę przedmiotów w domowym kontekście, ale też przyjrzała się ich obecności w klasycznych pozycjach filmowych omawianego okresu. Publikację zdobi wreszcie, prócz zdjęć, także szereg projektów oraz reklam poszczególnych przedmiotów, ukazujących dążenie do odpowiedzi na potrzeby odbiorcy, a zarazem i estetykę epoki. 

Jako laiczka w tym zagadnieniu czuję się wzbogacona informacyjnie i estetycznie. Teksty są ciekawe, zgrabnie napisane, rzeczowe, lecz bez nadmiaru naukowej zawiłości i specjalizacji terminologicznej. Zdjęcia wyglądają pięknie, aż chciałoby się nabyć do domu serwis Aleksander lub figurkę skradającego się liska. Warto też dodać, że wydawnictwo zadbało o stronę językową tekstu: redakcja i korekta wykonane na medal. Czyta się znakomicie, bez zgrzytów, styl jest jasny, przejrzysty i klarowny, i jest to bardzo ładna polszczyzna. Tak naprawdę jedyny zarzut, jaki mogę mieć do wydawcy, autorki i do całej publikacji, to fakt, że bardzo często zdjęcia nie komponują się z tekstem. Liczne figurki wspomniane we wcześniejszych rozdziałach pojawiają się na fotografiach kilkadziesiąt stron później. Sporo przedmiotów określonych mianem kultowych nie pojawia się zaś na zdjęciach wcale. Domyślam się, że selekcja materiału fotograficznego tak, by nie przeważył nad tekstem i by publikacja nie rozrosła się do niebotycznych rozmiarów, może być trudnym zadaniem, ale mimo to miałam niekiedy wrażenie panującego na linii tekst - zdjęcia chaosu. To natomiast, podkreślam, absolutnie jedyny i zupełnie subiektywny zarzut. 

Myślę, że pozycja ta oczaruje i fanów polskie retroestetyki, i wszystkich tych, którzy lubią poznać historię stojącą za ładnymi rzeczami, autorce udało się bowiem przekazać i wiedzę, i urok epoki, i uzasadnienie powracającego zainteresowania rodzimą ceramiką. Widzę "Polski New Look" jako ważną książkę dla dzisiejszych studentów i adeptów sztuki użytkowej, dla pasjonatów sztuki Polskiej Republiki Ludowej, ale także dla amatorów, którzy wybiorą sobie propozycję Barbary Banaś na początek przygody z estetyką minionej epoki. 

Joanna Krystyna Radosz

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook