Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

15.01.2020, 18:47
  • Autor James Marlon
  • Tłumaczenie Sudół Robert
  • Wydawnictwo Literackie
  • Język wydania polski
  • Język oryginału angielski
  • Liczba stron 240
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2019-02-13

OCENA

Diabeł Urubu
Doskonały debiut literacki autora "Krótkiej historii siedmiu zabójstw", wyróżnionej Nagrodą Bookera. Obrazoburczy i poetycki zarazem. Pociągający i odpychający. Tylko Marlon James potrafi tak igrać z uczuciami czytelników. Pierwsza powieść w literackiej karierze Jamajczyka to książka niezwykła, ukazująca z empatią i brutalną szczerością rodzimą wyspę pisarza i mentalność jej mieszkańców. To także wstrząsająca wiwisekcja religijnej sekty.

Jest rok 1957. Niewielka wioska Gibbeah to zapomniane przez cywilizację miejsce, pokryte kurzem, pamiętające jeszcze czasy plantacji, ale obecnie pogrążone w biedzie. Mentalnym przywódcą miejscowej społeczności jest pastor Hector Blight, który bardziej niż wiernych kocha beczułki z rumem. Pewnego dnia nad Gibbeah zaczynają krążyć złowieszcze czarne sępy. Wpadają do kościoła, rozbijając okna. W ślad za ptakami w wiosce pojawia się człowiek, który nazywa siebie Apostołem Yorkiem. Przejmuje kościół i pod sztandarem "ducha odnowy" wprowadza nowe zasady. Wokół Apostoła zaczynają gromadzić się ludzie, którzy chcą mu pomóc sprowadzić pozostałych mieszkańców na bogobojną ścieżkę.

Pastor Blight nie ma wyjścia, musi odstawić rum i odzyskać zaufanie wiernych. Który z duchowych przywódców wygra tę biblijną potyczkę o rząd dusz?


RECENZJA
Najpierw książki uznane i nagrodzone, dopiero potem debiut - w takiej kolejności Wydawnictwo Literackie prezentowało polskim czytelnikom powieści Marlona Jamesa. Kolejność tylko pozornie zaskakująca, debiutancki Diabeł Urubu faktycznie miał bowiem zdecydowanie mniejsze szanse na sukces niż Krótka historia siedmiu zabójstw i Księga nocnych kobiet - brak prestiżowych nagród na koncie, mało popularna tematyka i reputacja książki aż siedemdziesiąt osiem razy odrzuconej przez amerykańskich wydawców raczej nie działałyby na jego korzyść. Szkoda, bo pomimo niewielkich rozmiarów jest to powieść niosąca istotne przesłanie i stanowiąca ciekawe spojrzenie na człowieka jako istotę duchową. 

Marlon James przenosi czytelnika do lat 50. XX wieku, do niewielkiej wioski Gibbeah na Jamajce, gdzie lokalnej społeczności od lat przewodzi Hector Blight, bardziej znany jako Rum Kaznodzieja - korzeni takiego przezwiska dość łatwo się domyślić. Senne życie mieszkańców wsi zakłóca przybycie tajemniczego mężczyzny, który każe nazywać się Apostołem Yorkiem. Charyzmatyczny przybysz z miejsca podbija serca parafian i wyrzuca dotychczasowego pastora na bruk - równie szybko zaczyna też zaprowadzać we wsi własny porządek, oparty na biblijnych słowach o pomście i potępieniu. Szaleństwo, jakie już wkrótce ogarnia Gibbeah, może powstrzymać tylko Rum Kaznodzieja wspierany przez równie jak on sam opluwaną Wdowę. 

Zaledwie dwieście pięćdziesiąt stron, a treści tyle, co w niejednym opasłym tomiszczu. Diabeł Urubu to w pierwszej kolejności opowieść o potrzebie wiary i duchowego przywództwa, tak silnych, że nie zważających na jawne ułomności "pasterza". To także historia badająca korzenie fanatyzmu religijnego, wyrastającego na kanwie biedy, niezadowolenia, rozczarowania i dramatycznych doświadczeń z przeszłości. Marlon James zdradza prosty, w gruncie rzeczy, mechanizm działania wszelkiej maści religijnych guru, kierujących swoje przesłanie przede wszystkim do ludzi pozbawionych perspektyw i słabo wykształconych, a tym samym bardziej podatnych na siłę perswazji. Konkretne wyznanie nie ma tu znaczenia - w ten sam sposób działają fundamentaliści chrześcijańscy, muzułmańscy, żydowscy itd. Takie ujęcie problemu nadaje powieści Diabeł Urubu ponadczasowy i uniwersalny charakter - mimo że akcja osadzona jest na egzotycznej dla większości zachodnich czytelników Jamajce, przesłanie jest zrozumiałe i bliskie także odbiorcom spoza tego kręgu kulturowego. Marlon James stawia też w swojej debiutanckiej powieści istotne pytanie o naturę krzywdy i odkupienia, zarówno na przykładzie molestowanej w dzieciństwie Lucindy, jak i samego Apostoła Yorka - rodzą się uzasadnione wątpliwości, czy jego religijny fundamentalizm to efekt rzeczywistego nawrócenia, czy narzucona samemu sobie pokuta za zbrodnię sprzed lat. Do mnie należy pomsta czy raczej oko za oko? - dla Apostoła Yorka odpowiedź jest oczywista, nawet jeśli zemsta zbliża bardziej do Diabła niż do Boga, i uwalnia tkwiące w każdym człowieku, mniejsze lub większe pokłady zła. A te, zdaniem Marlona Jamesa, uwolnić jest całkiem prosto.  

Diabeł Urubu to powieść utrzymana w klimacie realizmu magicznego, z atmosferą przesyconą zabobonem i cudownością ? pod chrześcijańskim naskórkiem mieszkańców Gibbeah, nie tak znowu głęboko, kryją się bowiem dawne pogańskie gusła i przesądy. Na tym magicznym tle ostateczny pojedynek Apostoła Yorka i  Rum Kaznodzieji jawi się niczym starcie przedwiecznych demonów walczących o rząd dusz nad mieszkańcami swojej wsi ? to walka Dobra ze Złem ŕ rebours, żadna ze stron nie jest bowiem ani całkowicie dobra, ani całkowicie zła. 

Debiutancka powieść Marlona Jamesa pozbawiona jest rozmachu fabularnego jego kolejnych dzieł - ilość wątków jest ograniczona, fabuła odznacza się mniejszym stopniem skomplikowania, a akcja poprowadzona została w sposób prosty i dość oczywisty (pomijając wcale nieoczywiste, intrygujące zakończenie). Nie oznacza to jednak, że poziomem odstaje od Księgi nocnych kobiet czy Krótkiej historii siedmiu zabójstw - jest inna, lecz równie wartościowa, działająca na wyobraźnię i hipnotyzująca. Autorowi udało się bowiem wykreować atmosferę niesamowitości - duszną, ciężką, momentami wręcz klaustrofobiczną, oraz stworzyć historię wywołującą emocje na długo zapadające w pamięć czytelnika. James pokazał też, że już na początku kariery literackiej dysponował niezwykłym, charakterystycznym i szalenie sugestywnym stylem, który wkrótce stał się jego znakiem rozpoznawczym - przypuszczam, że mniej zorientowany odbiorca mógłby nawet nie zauważyć, że czyta powieść debiutanta, a nie dojrzałego, doświadczonego na polu wydawniczym twórcy. 

Blanka Katarzyna Dżugaj

Komentarze

Ostatnie     recenzje

Nowości

FILM
KSIĄŻKA
MUZYKA
GRY

Konkursy

Newsletter

Chcesz wiedzieć więcej niż inni? Tylko w naszym Newsletterze dowiesz się wszystkiego z pierwszej ręki!
ekspres do biura warszawa
automaty vendingowe

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Marysieńka Sobieska. Autoportret
Lesiak pokazuje Marię Kazimierę po swojemu, czyli szukając w jej losach radości i smutków.

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook