Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

21.03.2020, 21:15
  • Autor Garth John
  • Tłumaczenie Sylwanowicz Agnieszka
  • Wydawnictwo Zysk i S-ka
  • Język wydania polski
  • Język oryginału angielski
  • Liczba stron 450
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2020-03-03

OCENA

Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia
Przez wielu uznana za najlepszą książkę o Tolkienie, ta nagrodzona biografia skupia się na wojennych doświadczeniach J.R.R. Tolkiena oraz ich wpływie na jego życie i powstanie "Hobbita" oraz "Władcy Pierścieni".

Książka "Tolkien i pierwsza wojna światowa" szczegółowo opowiada o tym, jak Tolkien w czasach swej młodości zaczął tworzyć Śródziemie, kiedy to otaczający go świat zmierzał ku katastrofie. Biografia ta ukazuje grozę i heroizm, jakich był świadkiem jako oficer sygnałowy podczas bitwy nad Sommą, oraz przedstawia krąg przyjaciół, którzy pobudzili jego mitologię do życia. Pokazuje, w jaki sposób po śmierci dwóch z tych najbliższych mu ludzi Tolkien realizował ich wspólne marzenie, tworząc epopeję dobra i zła.

John Garth dowodzi, że kluczem do nieprzemijającej siły Śródziemia jest osadzenie go w tragicznych doświadczeniach pierwszej wojny światowej. Tolkien posłużył się mitotwórczą wyobraźnią nie po to, by uciec od rzeczywistości, lecz po to, by odzwierciedlić i przekształcić kataklizm swojego pokolenia. Podczas gdy jego współcześni poddawali się rozczarowaniu, on czarował i przekształcał całą tradycję literacką w formę, która mocno brzmi do dziś.

John Garth w swojej pracy korzystał z osobistych dokumentów Tolkiena z okresu wojny, a także z wielu innych źródeł.


RECENZJA
"Tolkien i pierwsza wojna światowa. U progu Śródziemia" Johna Gartha to biografia osobliwa. Opisuje Tolkiena poprzez jego intelekt oraz twórczość, jego życie traktując jedynie jako "podobrazie". Punktem zaczepienia jest tu pierwsza wojna światowa jako klucz do Śródziemia, niemniej książka niesie w sobie o wiele więcej, obudowując ten wątek siecią znaczeń, zagadnień, wiedzy, słów.

Pierwsza wojna światowa dla Tolkiena była niewątpliwie niezapomnianym okresem. Bezpośrednie zetknięcie z tak okrutną rzeczywistością, z bliskością i bezwzględnością śmierci ? szczególnie śmierci przyjaciół - nie mogło pozostać bez wpływu na jego życie i twórczość. Podczas lektury jego powieści, w której militarne starcia nie należą do rzadkości, nietrudno w to uwierzyć. Jednak John Garth szerzej widzi wpływ wojennych doświadczeń Tolkiena na jego twórczość, niekoniecznie w tych sferach, w których odcisnęła ona swoje piętno na innych pisarzach - a wręcz w pewnej opozycji do kształtującego się na tym polu modernizmu. Ale nie są to jedyne interesujące tropy i analizy Gartha.

W rozważaniach pomiędzy wojennymi przeżyciami i przemyśleniami Tolkiena a jego twórczością, Garth wskazuje - między innymi - na swoistą myśl nacjonalistyczną pisarza. Jest to jednak nacjonalizm pozytywny, pozbawiony szowinizmu i imperialistycznej dumy, a oparty o spuściznę kulturową i geografię, umiłowanie krajobrazu, języka, legendy. Garth ciekawie rozpina tę kwestię nad intelektualną pracą pisarza, wskazuje na pewne elementy tego pojmowania kwestii geograficzno-narodowych w jego dziełach. W licznych wypowiedziach Tolkiena i analizie jego twórczości niesie wskazówki dla zrozumienia czym są a czym nie są orkowie, gnomy i elfy.

Książka na pierwszy plan wysuwa kształtowanie się intelektu  i twórczości Tolkiena. Kwestie biograficzne pisarza traktuje w sposób nierówny - dość pobieżnie opisuje jego dzieciństwo, kreśląc wyraźniej najistotniejsze wątki, z kolei do okresu wojny i lat go poprzedzających przykłada niepomiernie więcej uwagi. Jedną z istotniejszych  kwestii jest nieustannie powracająca, spajająca jakby całość, relacja Tolkiena z trójką najbliższych przyjaciół. Jest to wątek bardzo "angielski" w wymowie i klimacie, nie tyle emocjonalny co filozoficzny, przenikający zarówno sferę życia osobistego, jak i twórczości. Tutaj autor ciekawie uchwycił wpływ jaki na siebie wzajemnie miało kilkoro ludzi pod pewnymi względami niezwykle odmiennych, wyłuskując piękne "starcia" intelektualne na tle religii, poezji, życia.

Dużo uwagi John Garth poświęca też - a może przede wszystkim - wielkiej pasji lingwistycznej Tolkiena. Jego osobliwe zamiłowanie do badania języków, zwłaszcza północnoeuropejskich autor nakłada na twórczość "Władcy Pierścieni". Szczegółowo zagłębia się w tajniki lingwistyczne, by prześledzić procesy poznawcze i twórcze w pracy Tolkiena. Wskazuje na jego przekonanie o ścisłym powiązaniu między językiem a mitologią. Przedstawia elementy pracy językotwórczej i literackiej pisarza, jak i jego opinie, przemyślenia, wyjątki z korespondencji. Ukazuje zaangażowanie Tolkiena w kwestie językowe i jego niezwykłą intuicję w tych kwestiach. Przytacza między innymi jego słowa, w których ten wyraża obawę, by język angielski nie stał się powszechnym, bo "Literatura w powszechnym języku wysycha, a język wyrwany z korzeniami gnije przed śmiercią. [...] Żaden język nigdy nie miał więcej więcej niż drobnego ułamka rozmaitych wspaniałości ludzkiej mowy i każdy język reprezentuje odmienną wizję życia"(s.314). I czymże dziś jest język angielski? To napisy na towarach, obco-swojskie, wyświechtane, potoczne "ok" i "cool". Żaden język nie wydaje się dziś tak pozbawiony duszy i głębszego znaczenia. Tolkien wydaje się w tym świetle nieomal jasnowidzem. Garth jednak nie uderza w tony sensacji, metodycznie bada i przedstawia pracę i myśl pisarza, zapełniając strony poszlakami, cytatami, wnioskami - treścią.

"Tolkien i pierwsza wojna światowa" to wyjątkowa książka, znakomicie napisana i udokumentowana. Nie do przecenienia jest ogromne zaangażowanie intelektualne autora, który wchodzi głęboko w materię, próbując odtworzyć źródła inspiracji i procesu dojrzewania tolkienowskiej mitologii w całej jej złożoności. W tę opowieść, klimatyczną i głęboką, zapada się niesamowicie. Szczegółowa, pasjonująca, gęsta. Wspaniała!

Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Na obcej ziemi
Mieszanka stylów, perspektyw, nacji i religii, tworzący skomplikowany obraz ludzkich losów.

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook