Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

14.11.2020, 19:27
  • Autor Jarosław Iwaszkiewicz [wybór i wstęp
  • Wydawnictwo ISKRY
  • Wydanie I
  • Data wydania 03.06.2020
  • Kategoria opowiadania, poezja
  • ISBN 978-83-244-1070-5
  • Liczba stron 1120

OCENA

Droga. Proza i wiersze
Wybór najlepszych opowiadań, esejów i wierszy jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy, Jarosława Iwaszkiewicza, zebranych w jednym tomie. Wśród nich są między innymi Panny z Wilka, Tatarak, Brzezina, Matka Joanna od Aniołów, Kościół w Skaryszewie.


RECENZJA
Do Iwaszkiewicza wracam od czasu do czasu. Nie nazwałabym go moim ulubionym pisarzem, niemniej w jego opowiadaniach odnajduję coś nieokreślonego i unikatowego, czego nie odnalazłam nigdzie poza nimi. Zdaje się, że nie jestem odosobniona w tych moich powrotach, bo niedawno wydawnictwo ISKRY wydało całkiem nowe, obszerne, piękne wydanie dzieł Jarosława Iwaszkiewicza, obejmujące wybór jego prozy i poezji, opatrzone obszernym, analitycznym wstępem. Ktoś zatem jeszcze do tych dzieł tęskni.

Proza Iwaszkiewicza to zapis dość szczególny i osobisty, trawiący rzeczywistość z finezją i niezwykłą wrażliwością, ale prawdziwy. Jest w niej przede wszystkim mierzenie się z życiem "od wewnątrz". Bohaterowie najczęściej stawiani są w sytuacjach codzienności, ale codzienności naznaczonej jakąś tragedią, melancholią, smutkiem. Iwaszkiewicz każe im trawić każdy dzień, rzucając ich w uczucia i myśli nie zawsze dla nich zrozumiałe, ale bardzo prawdziwe. Przy tym opisuje ich przeżycia tak sugestywnie, że czytelnik może je odczytać nie tylko poprzez własne doświadczenie dające powiązać rzeczywistość z literacką kreacją, ale również poprzez wyobrażenie łatwo absorbujące czytelną esencję tych odczuć.

Najbardziej przemawiają do mnie przedwojenne opowiadania Iwaszkiewicza. Jest w tym upodobaniu zapewne coś z kobiecej melancholii, może jakaś tęsknota za światem ubranym w inny anturaż. Jednak przede wszystkim dostrzegam w tych utworach nieco inny kąt spoglądania na kondycję człowieka. Jakby szerszy, nieodarty jeszcze z pewnego zdziwienia. Pośród nich "Panny z Wilka" są chyba najciekawszym i najprzyjemniejszym w odbiorze studium psychologicznym. Opis takiego pół-powrotu, mierzenia się jednocześnie z przeszłością pełną zaniechania, jak i teraźniejszością mającą domknąć uchylone drzwi i nadać wspomnieniom jakiś finał.

Natomiast "Brzezina" stanowi przejmujący obraz procesu godzenia się ze śmiertelnością. Można tu zapaść się w proces odchodzenia i oswajania z końcem. Życie doczesne, radości małe, cielesne, ale i duchowe, wypełniają ciszę pomiędzy wydarzeniami nią nabrzmiałymi. Wszystko tu przemawia od wewnątrz, również ważenie wartości każdej rzeczy w obliczu ich utraty, litowanie się nad ludzką ślepotą, tęsknota, coraz większa świadomość każdej przeżywanej chwili - te wrażenia są dojmujące, ale i oczyszczające.

Opowiadania powojenne mają nieco inny wydźwięk, mniej w nich subtelnej melancholii przedwojennego świata dworków i kresowego krajobrazu. Bohaterowie też już nie są tak barwni, proza ich życia ma więcej ze zmierzchu, szarość codzienności jest mniej poruszająca, choć jakby żywsza i bliższa.

Kilka spośród zawartych tu utworów to wspomnienia z podróży, opis przemian miejsc znanych od dawna, ludzi spotykanych przy różnych okazjach. Te opowiadania również pisane są "od wewnątrz". Cały zewnętrzny świat przefiltrowany przez oczy i wrażliwość autora. Czytają się inaczej niż wcześniejsze utwory -- trochę jak przewodnik po świecie utraconym, a trochę jak opis przemiany i przemijania.

Wiersze zawarte w tomie wydają się bardzo osobiste. Jednak nie dają tak przenikającej pewności, że oto autor opisuje coś nam doskonale znanego. Jest jakby echem przeżyć, nie rusza każdym słowem - a przynajmniej ja nie odnajduję w nich tej samej intensywności myśli, odczuć, przeżycia, jaką dostrzegam w prozie Iwaszkiewicza. Być może zbyt głęboko wnikają w osobiste przeżycia autora i postronny czytelnik nie ma do nich już tak łatwego przystępu, nie posiadając klucza.

"Droga" Iwaszkiewicza jest przypomnieniem jednego z najzdolniejszych polskich literatów dwudziestego wieku. Myślę, że warto wracać do takich dzieł we współczesnym natłoku książek miernych i mierniejszych, które nie usiłują człowieka pojąć, dotrzeć do czegoś głębszego, bardziej realnego, prawdziwego, nie wznoszą się ponad tanią psychologię i banał. Nie piszą o ludziach żywych a o wyobrażeniach o nich. Iwaszkiewicz może być jednym ze świadków, że tam pod skórą jeszcze tli się w nas coś więcej niż fizjologia, powierzchowne ckliwe "rozmemłanie" i potrzeby materialne. Że toczy się w nas życie głębsze, walka, żywa myśl. I że można tam dotrzeć w pewnym stopniu, również słowem.

Iwona Ladzińska

Komentarze

Ostatnie     recenzje

Nowości

FILM
KSIĄŻKA
MUZYKA
GRY

Konkursy




Newsletter

Chcesz wiedzieć więcej niż inni? Tylko w naszym Newsletterze dowiesz się wszystkiego z pierwszej ręki!
ekspres do biura warszawa
automaty vendingowe

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook