Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

30.08.2022, 11:42
  • Autor Torrey Peters
  • Tłumaczenie Aga Zano
  • Tytuł Trans i pół, bejbi
  • Tytuł oryginalny Detransition, Baby
  • Wydawnictwo W.A.B.
  • Wydanie pierwsze
  • Data wydania 2022-05-18
  • Kategoria literatura piękna
  • ISBN 9788328097933
  • Liczba stron 448

OCENA

Trans i pół, bejbi
Oryginalna, dowcipna i głęboko poruszająca powieść o miłości, stracie i płci, która będzie na językach wszystkich.

Nazwana jedną z najlepszych książek roku przez ponad dwadzieścia zagranicznych magazynów, w tym "The New York Times Book Review", "Entertainment Weekly", "NPR", "Time", "Vogue", "Esquire", "Vulture". Finalistka National Book Critics Circle Award, Hemingway Award i Gotham Book Prize, nominowana do Women's Prize for Fiction. Amerykański bestseller 2021 roku. "Trans i pół, baby" jest portretem trzech kobiet, trans i cis, zmagających się z pytaniami o naturę macierzyństwa i rodziny. Torrey Peters w swoim prowokacyjnym debiucie genialnie i bez strachu porusza się po najbardziej niebezpiecznych tematach tabu dotyczących płci, seksu i związków.

Torrey Peters stwierdziła kiedyś, że "rynek wydawniczy nie sprzyja kobietom trans". Pierwsze opowiadania opublikowała sama, oferując je za darmo na swojej stronie internetowej. Dzięki "Detransition, Baby" wydanej przez Penguin Random House pokazała, że kobiety transpłciowe mogą z powodzeniem publikować beletrystykę w głównym nurcie. "Trans i pół, baby" to błyskotliwy debiut o trzech kobietach - transpłciowych i cispłciowych - których życie splata się po nieoczekiwanej ciąży i zmusza je do konfrontacji z najgłębszymi pragnieniami związanymi z płcią,


RECENZJA
Czy na polskim rynku wydawniczym jest jeszcze szansa na cokolwiek świeżego, oryginalnego, nowego? Owszem, co udowodniło wydawnictwo W.A.B., decydując się pokazać polskiemu czytelnikowi powieść "Trans i pół, bejbi" Torrey Peters: to przystępnie napisana historia o problemach, jakie w głównonurtowej prozie dużych wydawnictw, nie były do tej pory w Polsce poruszane. Mamy tu bowiem do czynienia z transpłciową kobietą, która opisuje doświadczenia trans społeczności w Ameryce. W dodatku jest bezczelna, cyniczna i bezpośrednia, ale ona ma prawo, przecież ocenia świat, w którym się obraca i doświadczenia, jakie są jej udziałem. Cisnormo, pochyl głowę i przyjmij cięgi, na które zasłużyłaś. Osoby transpłciowe mają podwójnie ciężko: warto, chociaż na chwilę, za pomocą książki, postawić się w ich sytuacji.

Pragnienie macierzyństwa łączy wiele kobiet: nieważne, czy heteroseksualnych, czy nie. Trudno to sobie wyobrazić w naszym kraju, gdzie nie są prawnie sankcjonowane nawet związki osób tej samej płci, o potomstwie nie wspominając. Jednak w Ameryce też nie wszystko jest takie różowe: oto bowiem transpłciowe kobiety, które pragną dziecka, natykają się na szereg problemów. W tej historii walkę o szczęście i życie po swojemu podejmują trzy kobiety: Reese, Amy i Katrina. Nici, które ich łączą, są nad wyraz splątane: Reese była kiedyś w związku z Amy, transpłciową kobietą, która przeszła retranzycję i obecnie posługuje się męskimi zaimkami oraz imieniem Ames, a Ames ma romans ze swoją szefową, Katriną. Niespodziewanie w życiu tej pary pojawia się dziecko, które nosi w brzuchu Katrina. Dla Amesa to szok, bo sądził, że przez tranzycję i retranzycję stracił płodność. W dodatku pojawiają się u niego problemy z dysforią (cierpieniem odczuwanym przez daną osobę z powodu niedopasowania jej tożsamości płciowej do płci przypisanej w chwili urodzenia), która uderza w Amesa z całą siłą, gdy uświadamia sobie, że zostanie ojcem. Stereotypy przypisane do tej roli przyprawiają go o mdłości: może być rodzicem, ale nie tatą. Nie wyobraża sobie standardowego związku mężczyzna + kobieta + dziecko. Zwraca się więc do swojej byłej trans dziewczyny z nietypową prośbą: chciałby stworzyć patchworkową rodzinę, gdzie Reese byłaby drugą matką dla maleństwa. Czy taka konfiguracja w ogóle ma szansę zaistnieć?

- Kobiety cis nie muszą na to [dlaczego chcą mieć dziecko] odpowiadać. Matki otaczające mnie w dzieciństwie nie musiały udowadniać, że pragnienie posiadania dziecka jest w porządku. Owszem, sporo znanych mi kobiet zastanawia się, czy w ogóle chce mieć dziecko, ale nie dlaczego chce je mieć. To jest obecne w samym założeniu. Ciski pyta się o coś innego: Dlaczego n i e c h c e s z mieć dzieci? Coś takiego trzeba jakoś usprawiedliwić. Gdybym urodziła się cis, nigdy nie musiałabym odpowiadać na takie pytania. Nie musiałabym udowadniać, że zasługuję na różne modele kobiecości.

"Trans i pół, bejbi" była dla mnie nie tylko lekturą, ale też całym doświadczeniem, które otworzyło mi oczy na problemy osób trans. W Polsce dyskusja na ten temat jest na tak niskim poziomie, że książka taka jak ta naprawdę jest wydarzeniem i objawieniem, które może zapoczątkować zmiany wśród osób o otwartych głowach. W moim umyśle aż buzowało, co było wspaniałe, bo uwielbiam nabywać nowe punkty widzenia i dzięki temu pełniej widzieć świat w jego wspaniałej różnorodności. Tak wiele tu problemów, o których przeciętny heteronormatywny człowiek w ogóle by nie pomyślał! Problem znalezienia partnera/partnerki spoza trans świata, traktowanie trans kobiet przez cis mężczyzn jako kinku, podniecacza, czegoś odmiennego w seksie, kłopot ze znalezieniem godnej pracy (chyba że ma się dość normatywny wygląd i jest się w stanie ukryć swoją transpłciowość), wstyd, jaki się odczuwa względem swojej tożsamości i ukrywanie jej przed innymi, wreszcie chęć posiadania potomstwa. Z pewnością i tak nie wymieniłam wszystkich zagadnień wymienionych w książce Peters, ani nawet ułamka tych, z którymi na co dzień spotykają się osoby trans.

Jak można się było spodziewać, ceremonia i przemówienia zostały gęsto poprzetykane deklaracjami, jak to wszystkim zależy, żeby trans kobiety mogły korzystać z publicznych toalet. Reese w dupie ma publiczne toalety. Sąd Najwyższy dopiero co zalegalizował homoseksualne małżeństwa. Teraz ci wszyscy cis geje kupują sobie wycieczki do Afryki ? ich wielkie zwycięstwo miało charakter rodzinny. Poprzestawiali możliwości dla amerykańskiej komórki społecznej i sprawili sobie prezent, jakim była akceptacja instytucji dla heteryków, czyli małżeństwa, rodzicielstwa. Reese chciała tego samego ? nie, ona chciała więcej. Kogo obchodzą kible? I tak już jesteśmy w waszych łóżkach, ruchamy się z waszymi mężami i mamy do dyspozycji prywatną łazienkę w sypialni małżeńskiej, więcej nie trzeba.

Co może dla niektórych być rażące czy szokujące, trans kobiety przedstawiane w "Trans i pół, bejbi" nie są miłe, nie są pokorne i proszące o tolerancję. To twarde, często bezczelne babki, które bez zbędnych zahamowań walczą o swoje prawa. Torrey Peters nie oszczędza nikogo: heteronormy, cis gejów i lesbijek czy sojuszników, którzy zamiast słuchać osób trans, sami piszą im narracje i omawiają problemy, które ich nie dotyczą. To ostra krytyka poprawności politycznej i amerykańskiego stylu życia, a przez to, że tnie jak żyletka, sprawia, że krew szybciej nam krąży, a oczy otwierają się szeroko. A co najważniejsze, otwiera się też umysł. To jest moim zdaniem największa zaleta tej książki, świetnie przetłumaczonej przez Agę Zano. Ta młoda tłumaczka już wyrabia sobie markę (wcześniej rewelacyjnie przełożyła ogromnie trudną językowo "Dziewczynę, kobietę, inną" Bernardine Evaristo), a ja wiem, że będę obserwować jej kolejne translatorskie dokonania. Cóż więcej dodać? Polecam! To naprawdę odświeżająca lektura.

Karolina Sosnowska

Komentarze

Ostatnie     recenzje

Nowości

FILM
KSIĄŻKA
MUZYKA
GRY

Konkursy







Newsletter

Chcesz wiedzieć więcej niż inni? Tylko w naszym Newsletterze dowiesz się wszystkiego z pierwszej ręki!
ekspres do biura warszawa
automaty vendingowe

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

3. edycja Warsaw Animation Film Festival

W dniach 27 sierpnia – 2 września odbędzie się 3. edycja Warsaw Anim... »

W Platige Image powstała animacja inspirowana wierszem Juliana Tuwima

„Do prostego człowieka”/”To Everyman” to poruszająca animacja b... »

Glastonbury Festivals ogłasza globalny, biletowany livestream!

Coldplay, Damon Albarn, HAIM, IDLES, Jorja Smith, Kano, Michael Kiwanuka,... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook