Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

1.09.2022, 11:40
  • Autor Jan Łada
  • Tytuł Białe i czarne duchy
  • Wydawnictwo Zysk i S-ka
  • Wydanie I
  • Data wydania 2022-05-31
  • Kategoria literatura grozy
  • ISBN 978-83-8202-569-9
  • Liczba stron 350

OCENA

Białe i czarne duchy
"Białe i czarne duchy" kolejna książka Jana Łady - autora znakomitej powieści historycznej będącej prologiem do Trylogii Sienkiewicza z elementami fantasy "W nawiedzonym zamczysku". W skład antologii wchodzą trzy utwory: powieść pod tym samym tytułem, której akcja toczy się w 1921 roku i opisuje nadzieje i uwikłania grupy osób, które utraciły bliskich w czasie wojny i próbują nawiązać z nimi kontakt na seansach spirytystycznych. Dalej, mini powieść, "Lucyfer" oraz opowiadanie "Ostatnia msza".

W "Białych i czarnych duchach" zapalony spirytysta i hipnotyzer Żarnowicz gromadzi na seansach grupkę ludzi, dla których świat nadprzyrodzony jest jedyną ucieczką od rozpaczliwej rzeczywistości życia. Matka, marszałkowa Stężyńska, która straciła syna jedynaka w czasie wojny z Rosjanami, zbolały od nieszczęść starzec Oświeyka i cała galeria osób wydziedziczonych i zmarnowanych w czasie I wojny światowej. Jedynym zdrowym typem w tym psychopatycznym środowisku jest Oświeyko-junior, dzielny porucznik marynarki, rozkochany, na śmierć i życie, w pannie Jadwidze, którą wybrał sobie szatan z pomocą rozkochanego w niej hipnotyzera Żarnowicza. Kto wygra tę walkę o duszę i serce Jadwigi?

"Lucyfer" to opowieść o księdzu, który porzucił kapłaństwo, oddając się całkowicie sztuce i Lucyferowi. Autor nie mówi wprost, czy kryzys wiary i kult Lucyfera skierował bohatera ku sztuce, czy to sztuka doprowadziła do rezygnacji kapłaństwa i odejścia od wiary?

Antologię kończy "Ostatnia msza" przedstawiająca historię zamknięcia klasztoru przez władze carskie, realia historyczne są niedopowiedziane. Ładę jak zawsze interesuje tu walka między dobrem i złem. Zło dysponuje siłą, ale nie jest w stanie pokonać mocy dobry, nie jest w stanie wywołać lęku, który by spowodował, że ofiary złożą mu hołd. Łada łączy grozę z nadzieją.


RECENZJA
Uwielbiam odkrywać książki napisane przed stu laty lub dalej, dawnych autorów, o których nigdy nie słyszałam. Nie zawsze są to rzeczy napisane znakomicie, zwykle jednak stanowią jakiś ciekawy puzzel minionego świata, niekiedy pasujący w jakiejś mierze i do tego współczesnego. Tak też bardzo ucieszyło mnie odkrycie istnienia kogoś takiego, jak Jan Łada. Pisarz sprzed wieku, celujący w literaturze na pograniczu horroru i fantastyki. Co ciekawe pod tym pseudonimem kryje się ksiądz katolicki, Jan Gnatowski - podróżnik i publicysta. A im bardziej wczytywać się w jego noty biograficzne, tym ciekawiej i bardziej tajemniczo się robi. Książki Jana Łady - za czasów PRL-u zakazane - obecnie wydawane są nakładem wydawnictwa Zysk. Najświeższe z wydań to "Białe i czarne duchy", i to właśnie dzieło jest bohaterem niniejszego tekstu.

"Białe i czarne duchy" to zbiór trzech tekstów: tytułowych "Białych i czarnych duchów", "Antychrysta" i "Ostatniej mszy". Wspólnym mianownikiem wszystkich trzech tekstów jest - w uproszczeniu - przedstawiona w nich walka o ludzką duszę. Nie trudno się domyśleć, o jakiego rodzaju walkę chodzi, zważywszy na stan duchowny autora.

Utwór "Białe i czarne duchy" opowiada historię młodej dziewczyny wplątanej w niepokojącą sytuację z seansami spirytystycznymi. Opowieść osadzona jest w polskiej rzeczywistości tuż po Pierwszej Wojnie Światowej, kiedy to rodziny wciąż opłakują śmierć synów i braci poległych w walce. Niektórzy poszukują ukojenia w seansach spirytystycznych, z nadzieją nawiązania kontaktu z ukochanymi zmarłymi. Tak też dzieje się tutaj. Coś jednak wymyka się spod kontroli i to, co początkowo miało być nie do końca uczciwym, ale dość niewinnym podtrzymywaniem nadziei, okazało się początkiem horroru. Historia jest intrygująca, ciekawie poprowadzona i autentycznie wciąga. Mamy tu parę zakochanych, rozdzielonych przez manipulacje ludzi, ale i jakieś dziwne siły udające zmarłych żołnierzy, mamy historię opętania i starcie na linii rozum-wiara. Postaci zdają się dość autentyczne, choć czuć w nich pewien romantyczny rys. Całość ma urok dawności, dotykania czegoś utraconego. Według mnie to najbardziej udany utwór w tomie.

"Antychryst" z kolei opowiada o grupie osób skupionych wokół byłego księdza, zadeklarowanego satanisty. Podczas gdy jednak ludzie wokół niego satanizm traktują jako pretekst do rozwiązłości i nieustannej zabawy, on podchodzi do niego w bardziej filozoficzny sposób, stoi za nim głębsza myśl. Z tym utworem mam pewien problem. Z jednej strony mamy intrygującą postać głównego bohatera i całkiem realistyczną sytuację, gdy wybitna jednostka jest niezrozumiała przez grupkę wielbicieli niepojmujących głębi jego myśli i traktujących powierzchowne zrozumienie jego idei do własnych celów. Ów bohater jest targany rozterkami, ideami, myślami, wątpliwościami, analizuje teologię z innej perspektywy, miota się. Jednak, choć jego myśli zostały wypowiedziane wyraźnie, to pewne aspekty historii przemiany "Antychrysta" nie do końca wydają się dopracowane. Nie ma tu pełnego obrazu wewnętrznego procesu, pogłębionej analizy psychologicznej. Opowiadanie zdaje się obiecującym, acz niedokończonym pomysłem.

Trzecia opowieść, "Ostatnia msza", to opowiadanie grozy w dawnym stylu. Historia opowiada o likwidacji zakonu żeńskiego przez carskie władze. Tekst jest krótki, ale zawiera w sobie sporą dawkę niesamowitości. Ma charakter opowieści przekazywanej o jakimś zamierzchłym wydarzeniu, wokół którego miały mieć miejsce nadprzyrodzone zjawiska. Uroczo niedzisiejsze.

W ogólnym rozrachunku Jan Łada tymi opowiadaniami zrobił na mnie dobre wrażenie. Nie stylem - choć i tu pewne elementy ujmują - a właśnie taką niedzisiejszością, niekiedy prostotą i naiwnością połączoną z bezpośrednim ujmowaniem głębszych, egzystencjalnych spraw. Książka jest przyjemną lekturą, mimo mroczności tematu. Klimatyczną. Ożywczą, zwłaszcza w zaduchu współczesnej - "fastfoodowej" w znakomitej większości - pisaniny. Pozostawia nieodpartą chęć poznania innych dzieł autora.

Iwona Ladzińska

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

3. edycja Warsaw Animation Film Festival

W dniach 27 sierpnia – 2 września odbędzie się 3. edycja Warsaw Anim... »

W Platige Image powstała animacja inspirowana wierszem Juliana Tuwima

„Do prostego człowieka”/”To Everyman” to poruszająca animacja b... »

Glastonbury Festivals ogłasza globalny, biletowany livestream!

Coldplay, Damon Albarn, HAIM, IDLES, Jorja Smith, Kano, Michael Kiwanuka,... »

Nasze     Patronaty

Polska Piastów
Zdaniem autora historia sama sobie sens nadaje, tworząc wartości, które zasługują na wierność

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook