Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

18.07.2021, 22:46
  • Autor Jerzy Szperkowicz
  • Tytuł Wrócę przed nocą. Reportaż o przemilczanym
  • Wydawnictwo Znak
  • Wydanie twarda oprawa
  • Data wydania 2021-05-19
  • Kategoria reportaż, literatura faktu
  • ISBN 9788324073245
  • Liczba stron 262

OCENA

Wrócę przed nocą
Reporter wraca, by odkryć prawdę o losie zaginionej matki.

Październikowy świt 1943 roku. Dom jeszcze śpi. Mama, już ubrana, karmi trzymiesięczną Irenkę. Za chwilę wychodzi, przed nią osiemnaście kilometrów. Chce odebrać ubranka córeczki oddane na przechowanie znajomej w sąsiedniej wsi. Załatwi to szybko, wróci przed nocą. O swojej wyprawie nie mówi mężowi, nie puściłby jej samej.

Ponad pięćdziesiąt lat po wojnie dorosły syn wraca na Białoruś, do krainy dzieciństwa. Rozpoczyna reporterskie śledztwo, chce odkryć prawdę o losie zaginionej matki, którą w tamten październikowy poranek widział po raz ostatni.

Są historie, które decydują o całym życiu i które przez całe życie chce się zapomnieć, ale one upominają się, by zostać opowiedziane. Jerzy Szperkowicz, dziennikarz i reporter, w przygotowywanym wiele lat reportażu włamuje się do własnej pamięci, ale i pamięci świadków tamtych wydarzeń, by odsłonić straszną tajemnicę i zrozumieć relacje między sąsiadami z jednej wsi. Prawda, którą odkrywa, okazuje się gorsza niż wszystkie przypuszczenia.

Emocjonalne literackie świadectwo za sprawą unikalnego stylu i wrażliwości autora zmienia się w uniwersalną opowieść o człowieczeństwie i próbie pogodzenia się z tym, z czym pogodzić się nie sposób.


RECENZJA
Są takie książki, które zostają w człowieku na bardzo długo. Są takie wydarzenia, o których trudno jest opowiadać mimo upływu lat. I są takie zbrodnie, które obracają w pył wiarę w zwykłe, ludzkie dobro.

Wrócę przed nocą to poruszający, bardzo intymny reportaż autorstwa Jerzego Szperkowicza, dziennikarza i publicysty, a prywatnie męża Hanny Krall. Szperkowicz urodził się w 1934 roku w Wilnie. Pochodził z majętnej rodziny właścicieli ziemskich, co stało się zarzewiem tragedii, gdy w czasie Drugiej Wojny Światowej doszło do zaostrzenia stosunków między Białorusinami a Polakami, przez propagandę utożsamianych z obszarnikami, znienawidzonymi panami.

W 1943 roku autor z rodzicami i rodzeństwem mieszkał w niedużej wiosce, dokąd rodzina przeniosła się z Wilna w ucieczce przed wojenną zawieruchą. Ta jednak dopadła ich w najmniej spodziewanym momencie i z najmniej spodziewanej strony. Pewnego październikowego poranka matka Szperkowicza, Wiera, wyruszyła do sąsiedniej wioski, aby odebrać od znajomej ubranka dla trzymiesięcznej córeczki, które wcześniej zostawiła u niej na przechowanie. Nie dotarła na miejsce. Po drodze złapał ją oddział miejscowych partyzantów, składający się z dobrze jej znanych mieszkańców okolicy. Brutalnie pobita, godzinami torturowana została zabita z zimną krwią, a jej zwłok pozbyto się tak, że do tej pory nikt nie wie, co się z nimi stało.

Miesiąc później zginął ojciec autora-przyszli po niego w nocy, nikt nie widział go już potem żywym. Co kierowało zabójcami, których później dumnie ochrzczono mianem bohaterów i nagradzano za odwagę i honorową walkę? Zawiść? Nienawiść? Dzisiaj żaden z nich już nie żyje, niewielu jest świadków ówczesnych wydarzeń, ale autorowi udało się przynajmniej częściowo je odtworzyć, mimo że była to praca żmudna i niezwykle bolesna. Przedstawia wydarzenia i relacje świadków dokładnie tak, jak zostały mu one przekazane. Nie pała żądzą odwetu czy zemsty, co byłoby w pełni uzasadnione, z kart książki czuć jednak niebywały smutek, żal i poczucie niesprawiedliwości.

Wrócę przed nocą to z jednej strony bardzo osobisty reportaż o rodzinie Jerzego Szperkowicza, pełen wspomnień i historii rodzinnych niezwiązanych bezpośrednio z dramatyczną śmiercią rodziców. Z drugiej strony to także przygnębiający obraz, przedstawiający tę paskudną, mroczną stronę historii, o której nie chce się pamiętać ani przywoływać, zwłaszcza po latach.

Prędzej czy później Białoruś czeka rozstanie z mitem bohaterskiej partyzantki. Ten mit stworzony w czasach ZSRR, podtrzymywany przez dzisiejsze władze, nurza naród białoruski w chwale bitewnej. Osłania ciemne strony rzeczywistości okupacyjnej: morderstwa, grabieże, gwałty, sadyzm i zezwierzęcenie zbrojnych. Trzeba będzie stawić temu czoła. Nie namawiam do tego. Białorusini sami wybiorą czas i formę odfiltrowania własnej historii. Operacja trudna i bolesna. My, Polacy, wiemy coś o tym.

Mówiąc krótko, polecam.


Katarzyna Abramova

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook