Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

27.06.2018, 11:35
  • Autor Pustkowiak Patrycja
  • Wydawnictwo Znak
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2018-05-23

OCENA

Maszkaron
Marianna jest brzydka. Brzydotą, która nie wywołuje współczucia - wyłącznie zdumienie i odrazę. Gdy miała pięć lat i jej dmuchane kółeczko zaczęło niebezpiecznie oddalać się od brzegu jeziora, czuła, że rodzice odetchnęli z nadzieją i ulgą. Przez kolejnych trzydzieści lat bardzo stara się zasłużyć na akceptację i nadać swojemu życiu sens, mimo że jest tak nieudana. Na próżno.

Teraz czuje już tylko gniew. Jak daleko może posunąć się człowiek, któremu przestało na czymkolwiek zależeć?

Długo wyczekiwana nowa powieść Patrycji Pustkowiak, autorki nominowanych do Nagrody Literackiej Nike Nocnych zwierząt. W literaturze polskiej od dawna nie było tak gniewnej i zabawnej krytyki społeczeństwa, buntu przeciw elitom i wszelkim ideologiom.

To gwóźdź wbity w dobre samopoczucie tych, którzy nauczyli się lepiej udawać.


RECENZJA
Już w Nocnych zwierzętach Patrycja Pustkowiak pokazała, że zamierza zostać głosem swojego pokolenia. Niezbędnej do tego umiejętności obserwacji, bez wątpienia, młodej pisarce odmówić nie można, podobnie jak daru przelewania tych spostrzeżeń na papier. W debiutanckiej powieści przedstawiła nocne życie warszawskich imprezowiczów, w Maszkaronie bierze natomiast na tapetę współczesne uwielbienie dla piękna i młodości, przy czym robi to na swój własny, nieco przewrotny sposób. Bohaterka powieści nie jest bowiem typowym tworem XXI wieku, czyli niezbyt ładną, ale w sumie przyjemną dla oka, zakompleksioną dziewczyną, marzącą o wyglądzie InstaGirls. Przypuszczam, że określenie "niezbyt atrakcyjna" Marianna przyjęłaby jako komplement, w rzeczywistości jest bowiem odrażająco wręcz brzydka. Fizyczną niedoskonałość swojej bohaterki Patrycja Pustkowiak potraktowała jako punkt wyjścia do opowieści o współczesnym wyobcowaniu społecznym, brzydota Marianny zrównuje ją bowiem z osobami przewlekle chorymi oraz upośledzonymi umysłowo lub ruchowo, a tym samym wyrzuca na obrzeża społeczeństwa. Już jako dziecko Marianna zostaje wykluczona z życia towarzyskiego - zamiast szkolnych przyjaźni i pierwszych miłości doświadcza jedynie niewybrednych żartów, wytykania palcami i docinków. Na miłość, zarówno duchową, jak i fizyczną, nie może liczyć również jako dorosła kobieta, jej ciało nie tylko bowiem nie podnieca, ale wręcz zniechęca do seksu. Jedynym doświadczeniem erotycznym trzydziestoparoletniej Marianny jest więc regularna masturbacja i seanse filmów pornograficznych. Okazja do utraty dziewictwa, owszem, pojawia się - ofertę, teoretycznie nie do odrzucenia, składa kobiecie jej jedyny przyjaciel Olaf. Mężczyzna jest równie szpetny jak ona, łączy ich więc nie tylko więź emocjonalna, ale i podobne doświadczenia życiowe, Marianna nie chce jednak od życia resztek, czegoś, co odrzuciły inne kobiety - mimo straconej pozycji na rynku matrymonialnym zachowuje kobiecą dumę. Sytuacja zawodowa przedstawia się niewiele lepiej. Stała praca nie wchodzi w grę, obecność takiego wybryku natury, jakim jest Marianna, stanowiłaby bowiem dysonans, źródło dyskomfortu psychicznego dla współpracowników, oraz w jakiś przedziwny sposób zaburzałaby społeczny ład. Mariannie pozostaje więc praca zdalna, która nie jest w stanie zaspokoić jej potrzeb finansowych. Ludzie boją się nowotworów, autyzmu, czy niepełnosprawności ruchowej, jakby przypadłości te przenosiły się drogą kropelkową, Patrycja Pustkowiak próbuje natomiast udowodnić, że podobny lęk budzi również wykraczająca poza normę brzydota. Przewaga piękna duchowego nad fizycznym to, rzecz jasna, truizm, w przypadku Marianny nabiera on jednak wyjątkowo karykaturalnego znaczenia. Bohaterka powieści Maszkaron to właściwie antybohaterka, polubić ją mógłby bowiem tylko czytelnik cechujący się maksymalną wyrozumiałością dla ludzkich przywar. Marianna jest postacią antypatyczną, zbudowaną ze złości i frustracji, które w pewnym momencie całkowicie przejmują władzę nad jej umysłem. 

Wszystko to stanowi bardzo ciekawą i inteligentną obserwację, która dobrze przełożona na fabułę, mogłaby dać fascynujący, choć ponury efekt literacki. Niestety, z tych dwóch przymiotników na określenie powieści Maszkaron pozostaje tylko "ponury". Podstawowym grzechem, jaki w swojej drugiej powieści popełnia Patrycja Pustkowiak jest przesada. Nie jestem zwolenniczką jechania po bandzie, zarówno dosłownie, jak i w przenośni, można bowiem wylądować w rowie i to właśnie przydarzyło się autorce Maszkarona. Początek jest świetny: Marianna zdaje się szlachetną buntowniczką, sprzeciwiającą się wszechobecnemu kultowi fizycznego piękna, a jej historia pokazuje, że społeczna frustracja bierze się przede wszystkim z poczucia odrzucenia. Antybohaterkę cechuje rogata dusza i brak zgody na niesprawiedliwość, czym z miejsca zdobywa sympatię czytelnika. Im dalej w las, tym jednak gorzej, buntownicza postawa Marianny okazuje się bowiem totalną ułudą. W rzeczywistości jest to kobieta przepełniona nie tyle słusznym gniewem, co nienawiścią - Marianna nienawidzi wszystkich i wszystkiego, nie robi wyjątków. Nie ma osoby, postawy etycznej, czy stylu życia, którego by nie wyśmiała - obrywa się wszystkim po równo: pięknej wykładowczyni, dawnej szkolnej koleżance wiodącej mieszczański tryb życia w stylu Matki Polki, a nawet Czesławowi Miłoszowi (a co tam!). Dlaczego? Dobre pytanie, Patrycja Pustkowiak nie daje jednak na nie odpowiedzi. Zapewne celem było obśmianie polskich przywar narodowych i uczynienie z Marianny żywego wyrzutu sumienia rodzimego społeczeństwa - ma to posmak nowości, niestety, nie prowadzi do żadnych konkretnych wniosków. Ot, kolejna opowieść o Polsce niefajnej, pretendującej do miana nowoczesnej, lecz hołdującej tradycyjnym wartościom, w gruncie rzeczy zakompleksionej bardziej niż Marianna. Bohaterka rozczarowuje, okazuje się bowiem istotą bierną, sprzeciwiającą się krzywdzącym postawom społecznym tylko teoretycznie, zapiekłą w swej nienawiści, nie próbującą podjąć jednak jakiegokolwiek działania. Seksualna frustracja i ogólna nienawiść Marianny, świeża i ciekawa na początku, po kilkudziesięciu stronach zaczyna nużyć i czytelnik marzy tylko o tym, by ktoś wreszcie zaciągnął kobietę do łóżka i uwolnił ją od ciążącego jej dziewictwa. Zupełnie nietrafiony okazuje się wątek morderstwa, pasujący do całości niczym kwiatek do kożucha, i odbierający Mariannie resztki sympatii czytelnika. Jeśli w ten sposób autorka powieści zamierza walczyć o prawa osób społecznie wykluczonych, to nie wróżę jej sukcesu. 

Debiutancką powieścią Patrycja Pustkowiak wysoko zawiesiła poprzeczkę. Jak się okazuje, zbyt wysoko. Maszkaron to spore rozczarowanie, choć dzięki literackiemu talentowi autorki, dalekie od kompletnej klapy. Powieść czyta się dobrze, jednak bez emocji, jakie tego typu literatura powinna wzbudzać. Mimo to wierzę, że kolejną książką Patrycja Pustkowiak z wdziękiem doskoczy do owej poprzeczki, a może nawet ją przeskoczy. 

Blanka Katarzyna Dżugaj

Komentarze

Ostatnie     recenzje

Nowości

FILM
KSIĄŻKA
MUZYKA
GRY

Konkursy










Newsletter

Chcesz wiedzieć więcej niż inni? Tylko w naszym Newsletterze dowiesz się wszystkiego z pierwszej ręki!
ekspres do biura warszawa
automaty vendingowe

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Amal Clooney wreszcie jest w ciąży?

Zmiana kształtów żony George'a Clooneya może wskazywać na to, że na... »

Wyprasowana twarz Madonny na okładce

59-letnia Madonna mimo upływu czasu nie rezygnuje z wizerunku młodziutk... »

Oficjalna sesja laureatów Złotych Globów!

W niedzielny wieczór, w hotelu Beverly Hilton w Beverly Hills po raz 74.... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook