Jacek Komuda to postać nietuzinkowa na mapie polskiej literatury. Z wykształcenia historyk, z pasji jeździec i rekonstruktor, co czuć w każdym akapicie jego prozy. Jest mistrzem wskrzeszania sarmackiego świata – bez wybielania historii, za to z ogromnym szacunkiem do realiów epoki. To autor takich hitów jak cykl Orły na Kremlu czy Samozwaniec, a także współtwórca scenariusza do pierwszej części gry Wiedźmin. Jego styl to unikalne połączenie faktów historycznych z mroczną przygodą i bezkompromisową akcją.
„Czarna Szabla” to zbiór powiązanych ze sobą opowiadań, których centralną postacią jest Jacek Dydyński – autentyczna postać historyczna, znany na całe Podkarpacie jako najemny rębajło i „gardłacz”. Akcja rzuca nas w sam środek XVII-wiecznych Bieszczadów, które w tamtym czasie były polskim „Dzikim Zachodem”. Dydyński, człowiek o niebywałej sprawności w posługiwaniu się szablą, podejmuje się zadań, przed którymi drżą inni: od krwawych zajazdów, przez egzekwowanie wyroków sądowych na niepokornej szlachcie, aż po starcia z ludźmi, których sumienia są równie czarne, jak ich dusze. To opowieść o honorze, zemście i przetrwaniu w świecie, gdzie prawo kończyło się tam, gdzie zasięg cięcia szablą.
Komuda nie opisuje historii z podręczników, on pokazuje życie. Poczujesz zapach palonego drewna, usłyszysz świst stali i poczujesz kurz gościńców. Stylizacja tekstu na staropolszczyznę jest wykonana po mistrzowsku. Jest zrozumiała dla współczesnego czytelnika, a jednocześnie nadaje całości niesamowitego, szlacheckiego animuszu. Główny bohater zaś – Dydyński – nie jest kryształowy. To antybohater, którego jednak nie da się nie lubić za jego profesjonalizm i swoisty kodeks moralny.
Niestety, nowa szata graficzna okładki jest największym minusem. Jest zbyt nowoczesna i krzykliwa, przez co kompletnie nie oddaje ciężkiego, brudnego i autentycznego klimatu Sarmacji. Na szczęście wydawca zdecydował się pozostawić klasyczne ilustracje wewnątrz książki, znane z poprzednich edycji. To właśnie te rysunki ratują wizualną stronę pozycji, świetnie dopełniając mroczną wizję świata Komudy.
„Czarna Szabla” to absolutny fundament polskiej fantastyki historycznej. Pomimo niefortunnej okładki, treść pozostaje diamentem najwyższej próby. To książka dla każdego, kto kocha Trylogię Sienkiewicza, ale szuka wersji bardziej brutalnej, mrocznej i realistycznej. Jeśli chcesz zobaczyć, jak naprawdę wyglądały pojedynki na szable i życie na kresach dawnej Rzeczypospolitej – ta lektura Cię nie zawiedzie.
Marek Szwawajnoch
Autor: Jacek Komuda
Tytuł: Czarna szabla
Wydawnictwo: Fabryka Słów
Wydanie: II (wznowienie w zmienionej oprawie graficznej)
Data wydania: 2026-01-27
Kategoria: Powieść historyczna / fantastyka historyczna
ISBN: 978-83-8375-290-7
Liczba stron: 304
Seria i nr tomu: Cykl o Jacku Dydyńskim







