Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

18.08.2015, 22:54
  • Autor Gustav Meyrink
  • Wydawnictwo Zysk i S-ka
  • Data wydania 2015-07-20
  • Kategoria Thriller
  • Liczba stron 280

OCENA

Golem

Powieść ezoteryczna, oparta na symbolice kabały, tarota, a także legendzie o Golemie, stworzonym rzekomo w XVI wieku przez alchemika i rabina Jehudę Löw ben Bezalela z Pragi.

Fascynujące dzieło z pogranicza snu, magii i mistyki stanowiące wielowymiarową, mroczną i tajemniczą opowieść.

Niesamowita, żydowska dzielnica dawnej Pragi, zagadkowe wydarzenia, doskonale poprowadzona intryga i zaskakujące zakończenie.

Zasłużone miano klasyka powieści grozy.



RECENZJA

Gdyby nie obecne polskie wydanie Golema, w zasadzie nawet nie miałabym pojęcia ani o tym autorze, ani o tej książce. Tym większe jest moje zdziwienie, że na studiach polonistycznych przy omawianiu modernizmu, nikt szczególnego nacisku na to nazwisko nie kładł. No chyba, że byłam mało uważna, choć wątpię. 

 


Gustav Meyrink, gdy przeczyta się jego rys biograficzny, jawi się, jako człowiek wszechstronny: okultysta, mistyk, buddysta, wielki znawca kabały i miłośnik wszelkiego rodzaju fenomenów parapsychicznych. Jak na tamte czasy, kiedy o sferze ponadzmysłowej wiedziano tak mało, że budziła wręcz zabobonny strach, można Meyrinka uznać za kogoś, kto wyprzedzał swoją epokę. 


Przez swoje środowisko postrzegany jako dandys i bezlitosny kpiarz, zwłaszcza z kołtunów i filistrów, zyskał sobie miano Szatana Pragi i wielu wrogów. Wikipedia podaje, że w roku 1933 doszło do publicznego spalenia jego dzieł na placu berlińskiej opery. 



Wydany w 1915 roku Golem zapewnił mu sławę i pozwolił się znaleźć w grupie czołowych twórców fantastyki grozy tamtych czasów. 

 


Czym jest Golem, z grubsza wie chyba każdy, kto czyta trochę fantastyki. Kojarzy się z grubym, bezkształtnym tworem, który nie ma własnej woli i ślepo wykonuje polecenia swojego twórcy. 


Według legend pierwotnie Golem powstał po to, by chronić Żydów przed atakami ze strony ludzi innych narodowości. Niemy i bezmyślny, istniał więc tylko po to, by pracować i chronić. 


 

Od razu powiem, że Golem, mimo niewielkiej objętości, nie jest książką łatwą w odbiorze. Twór, który wyszedł spod pióra kogoś tak wybitnego dla swojej epoki, nie może być przecież prosty i od razu zrozumiały. Rzeczywistość miesza się tu ze snem, przeszłość z teraźniejszością, a każdy z bohaterów może się okazać kimś innym. 


Akcja toczy się w Pradze przełomu wieków XIX i XX. Getto żydowskie, dzielnica zwana Kogucim Zaułkiem, już na pierwszy rzut oka nieciekawa i nieprzyjazna. Wydaje się, że wszyscy tu wiedzą o sąsiadach wszystko, każdy sekret jest tajemnicą poliszynela, a namiętności i żądze aż kipią. 


 

Główny bohater to skromny wycinacz kamei, człowiek cichy i jakby zagubiony. Znajomi i sąsiedzi otaczają go troską i uważają na to co przy nim mówią, ze względu na dawne przeżycia. Sam Athanasius ze zdziwieniem stwierdza, że nie pamięta większości swojego życia, dlaczego, nie wie. Obserwowani przez niego mieszkańcy dzielnicy: złowrogi handlarz Wassertrum, dobra i niewinna Miriam, rozpustna, rudowłosa Rosina, ogarnięci namiętnością do dziewczyny bracia Lojza i Jaromir, a nawet ogarnięty żądzą zemsty Charousek, stopniowo pozwalają bohaterowi odkryć własną przeszłość, a może popychają go głębiej w szpony szaleństwa? Momentami trudno to rozgraniczyć. 


 

Nad wszystkim ciąży legenda o Golemie, który raz na kilkadzieścia lat przechodzi przez ulice getta i chroni się w jakimś ukrytym pokoju. Oprócz tego mamy oddaną do naprawy księgę Ibbur, w której to bohater ma naprawić uszkodzony inicjał. Księga, pozornie zwykła, zaczyna oddziaływać na bohatera i każe mu wyruszyć w długą i zawiłą podróż, której celem ma być odzyskanie wspomnień z przeszłości. 

 


Przy lekturze Golema nasunęły mi się dwa skojarzenia. Niespodziewane aresztowanie bohatera, bez konkretnych dowodów na dokonanie rzekomego morderstwa, przypominały mi powieść Proces F. Kafki. Potem dopiero doszukałam się powiązań, zgodnie z którymi G. Meyrinka uznaje się za prekursora powieści egzystencjalnej i  twórczości Franza Kafki. 


Drugie skojarzenie, tu już bezpośrednio związane z zakończeniem, przypomniało mi dramat pt. Życie jest snem autorstwa hiszpańskiego dramaturga Pedro Calderona dela Barci. Główny bohater Golema, podobnie jak bohater dramatu dela Barci, budzi się i zasypia na przemian, już w końcu nie wiedząc, co jest snem, a co jawą. Podobnemu złudzeniu ulega czytelnik, tym większe więc jest zaskoczenie, wywołane finałem tej historii. 


Polecam Golema miłośnikom modernizmu i licznych szaleństw, w których ta epoka się lubowała. Historia bazuje na zacieraniu granic, na mieszaniu stylów i choć dziś już może nie przeraża tak jak zapewne robiła to kiedyś, to myślę, że jest warta poznania. Tyle ostatnio mówimy o top zestawieniach i listach książek wartych przeczytania. Wszystko to jest oczywiście dobre, ale warto sięgnąć czasem po coś z innej epoki i zobaczyć, jak pierwsi twórcy grozy postrzegali rzeczywistość.


Edyta Krzysztoń

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook