Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

1.06.2020, 16:50
  • Autor Rushdie Salman
  • Tłumaczenie Kozłowski Jerzy
  • Wydawnictwo Rebis
  • Język wydania polski
  • Język oryginału angielski
  • Liczba stron 400
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2020-04-28

OCENA

Quichotte
Sam DuChamp, drugorzędny autor thrillerów szpiegowskich, zainspirowany  dziełem Cervantesa tworzy postać Quichotte?a, szarmanckiego akwizytora o zmąconym umyśle i  obsesji na punkcie telewizji, który niedorzecznie zakochuje się w telewizyjnej gwieździe, Salmie R. W towarzystwie (wymyślonego) syna Sancza Quichotte wyprawia się w awanturniczą podróż przez Amerykę, by udowodnić, że jest godny jej ręki, i dzielnie stawia czoło tragikomicznym niebezpieczeństwom ery Wszystko Się Może Zdarzyć. Tymczasem jego twórca  musi się zmierzyć z własnymi, nie mniej palącymi problemami.

Tak jak Cervantes napisał "Don Kichota", żeby wykpić kulturę swoich czasów, tak Rushdie zabiera czytelnika na szaloną wyprawę przez kraj w przededniu moralnej i duchowej zapaści i robi to z narracyjną magią, która jest znakiem rozpoznawczym jego pisarstwa. Znakomicie oddane żywoty DuChampa i Quichotte?a przeplatają się ze sobą w tym głęboko humanistycznym opisie pogoni za miłością i szatańsko zabawnym portrecie czasów, w których tak często faktów nie sposób odróżnić od fikcji.


RECENZJA
Mieszkający w USA indyjski imigrant Ismail Smile nie narzekał na brak kobiet u swego boku, prawdziwą miłość poznaje jednak dopiero u progu starości. Uzależniony od telewizji akwizytor bez pamięci zakochuje się w niegdysiejszej gwieździe indyjskiego kina, a obecnie gospodyni popularnego amerykańskiego talk show. Niczym słynny błędny rycerz Don Kichot, Smile wyrusza w podróż przez kraj, by dotrzeć do ukochanej kobiety i rozpocząć nowe, szczęśliwe życie u jej boku. Po drodze spotyka mówiącego ludzkim głosem świerszcza o włoskim pochodzeniu, otrzymuje gadający pistolet, walczy z mastodontami terroryzującymi prowincjonalne miasteczko, oraz wymyśla syna, któremu nadaje imię Sancho. 

Quichotte to przede wszystkim powieść o poszukiwaniu i konstruowaniu tożsamości. Tytułowy bohater sam decyduje kim jest i za kogo powinien być uważany - wymyśla nie tylko syna Sancha, ale i samego siebie, kilkakrotnie zmieniając tożsamość i dostosowując ją do kolejnych etapów swojego życia. Opuszczając Indie zmienia nazwisko na lepiej brzmiące dla zachodniego ucha, odcinając się jednocześnie od kultury i dziedzictwa przodków. W USA staje się Amerykaninem zanurzając się w nowej kulturze, także (a może nawet przede wszystkim) tej w wersji pop. Pod wpływem miłości ponownie zmienia tożsamość - przyjmuje przydomek bohatera powieści Cervantesa stając się współczesnym błędnym rycerzem. Nie kopiuje Don Kichota, lecz stwarza się świadomie na jego podobieństwo - odrzuca np. tytuł "don" jako niepasujący do niego. Mimo to pozostaje Innym - obcym funkcjonującym na orbicie amerykańskiego społeczeństwa. Takich Innych w wielokulturowej i wielonarodowej populacji USA nie brakuje - imigranci od dziesiątek lat stanowią istotną część tkanki społeczeństwa, niewiele jednak trzeba, by z zasymilowanych "swoich" ponownie stali się "obcymi" - tymi w turbanach, wrzucanymi do jednego worka o nazwie "Inni". 

Miguel de Cervantes wyśmiewał etos idealnego rycerza, Salman Rushdie bierze natomiast na celownik ironii świat post prawdy, w jakim przyszło żyć i jemu samemu i jego bohaterowi. Wyszydza współczesną popkulturę robiącą wodę z mózgu swym odbiorcom, oraz świat, w którym fikcję coraz trudniej odróżnić od rzeczywistości. Jego powieść to gadająca broń Quichotta, której lufa wycelowana jest w media, także te społecznościowe, kreujące nieistniejące fakty i fałszywe światy, sprzedające odbiorcom tandetny blichtr iluzji i kształtujące pseudo rzeczywistość tak, jak jest im wygodnie. I tak jak we współczesnym świecie, tak i w powieści Rushdiego słowa "prawda" i "rzeczywistość" zaczynają tracić znaczenie, iluzja przeplata się natomiast z realnością - Smile okazuje się bohaterem powieści i kreacją wyobraźni pisarza DuChampa, sam jednak, będąc postacią wymyśloną wymyśla swego syna. Don Kichot oszalał pod wpływem romansów rycerskich, jego XXI-wieczny duchowy spadkobierca stracił rozum na skutek telewizji, serwującej swym odbiorcom równie wynaturzoną wersję rzeczywistości jak lektury rycerza z La Manchy. Czy to jednak wyłącznie wina popkultury i mediów, czy też człowiek nosi w sobie potrzebę wiary w niedorzeczność? Salman Rushdie zdaje się sugerować jedno i drugie, pokazując owo pragnienie ucieczki od realnego świata w postaci uzależnionej od narkotyków Salmy R. Miguel de Cervantes zderzył finalnie swego bohatera z rzeczywistością, podobnie jak Salman Rushdie - droga do Nowego Jorku odsłoniła przed Ismailem Smilem ludzką podłość, uprzedzenia, i rasizm, ukochana Salma okazała się natomiast kobietą ułomną, odurzającą się opioidami, by uśmierzyć ból realnego życia. W powieści Quichotte obrywa się jednak nie tylko Amerykanom i tworzonej przez nich ogłupiającej popkulturze, z równą energią Salman Rushdie krytykuje bowiem swych rodaków. Punktuje dążenie do sukcesu po trupach, wyszydza budowanie majątku i pozycji społecznej na niedoli innych ludzi, potępia patriarchalne tradycje wciąż obecne w społeczeństwie indyjskim. 

Salman Rushdie zręcznie nawiązuje do powieści Cevrantesa, czy to w kreacji głównego bohatera jako współczesnego błędnego rycerza, czy też w konstrukcji fabuły - z jednej strony wyśmiewającej ślepą wiarę w czarno-biały przekaz płynący czy to z literatury, czy też współcześnie z popkultury, z drugiej natomiast ukazującej dwoistą naturę człowieka, w której potrzeba realizmu walczy z pragnieniem ucieczki, prowadzenia niestandardowego trybu życia i przeżywania wielkich przygód. Opowieść o Ismailu Smile'u, choć mocno osadzona w rzeczywistości współczesnych Stanów Zjednoczonych Ameryki, została mocno okraszona realizmem magicznym, nie brak w niej także - jak na powieść w o mocno satyrycznym wydźwięku przystało - inteligentnego, ironicznego dowcipu. Autor zawarł w niej mnóstwo aluzji literackich i odniesień do popkultury, zwłaszcza amerykańskiej, których dekodowanie może dostarczyć na równi frajdy i frustracji - w zależności od stopnia ich znajomości. 

Quichotte to powieść tak dalece charakterystyczna dla Salmana Rushdiego, że gdybym nie znała nazwiska autora, w ciemno obstawiałabym właśnie jego, przy czym mam tu na myśli zarówno warstwę językową książki, jak i tematyczną. To jednocześnie jej wielka siła, jak i największa słabość ? nowych czytelników, nie znających poprzednich dzieł pisarza, Quichotte bez wątpienia zachwyci, starzy mogą jednak poczuć się znużeni. Tezami stawianymi w swojej najnowszej powieści autor nie odkrywa (nomen omen) Ameryki - znaczną część tych tematów poruszał już wielokrotnie w innych dziełach swojego autorstwa i choć są to obserwacje słuszne, z każdą kolejną książką tracą siłę oddziaływania na odbiorcę. Salman Rushdie jest erudytą, obdarzonym w dodatku gawędziarskim zacięciem i doskonałym piórem, lektura jego powieści zawsze stanowi więc ogromną intelektualną przyjemność, a Quichotte nie stanowi wyjątku, problem w tym, że doskonała warstwa stylistyczna przykrywa tematyczną wtórność i brak nowych, świeżych pomysłów. Kolejne powieści Rushdiego, w tym niestety i Quichotte, budowane są na tym samym, wciąż powtarzającym się schemacie i w gruncie rzeczy dość podobnych typach bohaterów, co u pisarza tej rangi mocno kluje w oczy. Jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma? Chciałoby się, żeby przy swoich możliwościach Salman Rushdie znów rozwinął skrzydła i zaoferował czytelnikowi zupełnie nową jakość, ta którą teraz daje jest jednak na tyle dobra, że faktycznie łatwo ją polubić.

Blanka Katarzyna Dżugaj

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook