Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

10.07.2020, 16:54
  • Autor Jaroń Dariusz
  • Wydawnictwo Marginesy
  • Redakcja Piecuch Helena
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Liczba stron 392
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2020-03-11

OCENA

Skoczkowie. Przerwany lot
Tak jak polski himalaizm nie zaczął się od Wandy Rutkiewicz i Jerzego Kukuczki, tak polskie sporty zimowe nie nastały wraz z Wojciechem Fortuną, Adamem Małyszem czy Justyną Kowalczyk. Jeszcze przed II wojną światową mieliśmy zawodników zaliczanych do światowej elity.

To opowieść o trojgu wybitnych przedstawicieli polskiego narciarstwa: Bronku Czechu, Staszku Marusarzu i jego siostrze Helenie. Bronek był pierwszym polskim zawodnikiem światowej klasy, Staszek - niedoszłym mistrzem świata i pierwszym zawodnikiem spoza Skandynawii, który zagroził hegemonii "ojców założycieli" narciarstwa, a talent Heleny był tak wielki, że wróżono jej sukcesy na arenie międzynarodowej.

Losy bohaterów diametralnie zmienia wojna. Bronek został aresztowany i wywieziony do Auschwitz, gdzie po czterech latach zmarł. Staszek z Heleną ruszyli na szlak kurierski, ale również zostali zatrzymani. Po trwających rok torturach i przesłuchaniach Helena została rozstrzelana. Staszek kilkakrotnie uciekał. W Krakowie wyskoczył z celi śmierci, a następnie przedostał się na Węgry, gdzie doczekał końca wojny.

A w tle Zakopane... Miasto w połowie lat 30. - po wybudowaniu kolejki na Kasprowy Wierch - w niczym nie ustępowało topowym europejskim kurortom. Przed wojną dwukrotnie organizowało mistrzostwa świata w narciarstwie.


RECENZJA
Wśród weekendowych kibiców polskiego sportu pokutuje przekonanie, że porządne polskie narciarstwo zaczęło się jeśli nie od Justyny Kowalczyk i Adama Małysza, to co najwyżej od Wojciecha Fortuny. A nawet ci, którzy historią sportów zimowych żywo się interesują, wcale nie muszą wiedzieć wszystkiego o losach Bronisława Czecha, Stanisława Marusarza i Heleny Marusarzówny, trojga wybitnych polskich narciarzy okresu międzywojnia. Stąd też pozycja "Skoczkowie. Przerwany lot" autorstwa Dariusza Jaronia wydaje się reportażem i dla tych mniej obeznanych w historii narciarstwa, i dla tych, którzy chcą uzupełnić wiedzę. 

Autor, czerpiąc obszernie ze źródeł uzupełnianych własną, dość szczególną narracją, rozpoczyna opowieść od dzieciństwa najstarszego z tej trójki, Czecha, by potem płynnie przejść do rodzeństwa Marusarzów. Opowieść ma charakter gawędziarski, jednak Jaroń wyraźnie chowa się za bohaterami i nie czyni z nich przedmiotu, lecz podmiot swojej narracji, słowami przy tym starając się oddać klimat dwudziestolecia międzywojennego. To kwestia bardzo ważna i godna pochwały, ponieważ przybliża czytelnika do odległych w czasie wydarzeń. W przypominającej doskonale wyważoną powieść biografii trojga polskich narciarzy jest miejsce na pewne spekulacje, ale historia trzyma się na faktach: wynikach, notatkach prasowych, wspomnieniach, lecz także materiałach przybliżających epokę i ukazujących kontekst życia Czecha oraz rodzeństwa Marusarzy. 

"Skoczkowie. Przerwany lot" to nie jest opowieść łatwa. Zaczyna się niemal bajkowo: ot, historie trojga zdolnych ludzi, którzy w powracającej na mapy Polsce stali się bohaterami masowej wyobraźni, od zera doszli do bohaterstwa, bili rekordy, zmagali się z rywalami i z własną słabością, przekraczali granice możliwości ludzkiego ciała (jak trenujący ze złamaną ręką Marusarz)... A potem, zapowiadany przez zawody w hitlerowskich Niemczech i Austrii w przededniu Anszlusu, następuje etap wojenny. Marusarzowie i Czech znów są bohaterami, ale teraz już nie na skoczniach i trasach, tylko w życiu codziennym, gdy pełniąc niebezpieczne obowiązki kurierów, realizują patriotyczny obowiązek. Jaroń opowiada o tym bez zadęcia i pompatyczności, koncentrując się na ukazaniu prostych, ludzkich emocji: mieszanki dumy i strachu, ekscytacji i przerażenia, bezsilności i odwagi. Nie kreuje bohaterów ze spiżu, tylko ludzi wplątanych w tryby historii - i właśnie to sprawia, że jego książka tak bardzo uderza. Do bombardowanego pop-patriotyzmem czytelnika nie przemawia już pomnik bez skazy, ale właśnie prawdziwy człowiek, nieidealny, a przez to bliski, o dobrym sercu, ale popełniający błędy. Również takie, za które przychodzi zapłacić najwyższą cenę. 

I chociaż ja wiedziałam, jak ta historia się skończy, tak bardzo dałam się uwieść narracji Jaronia, że przez jedną absurdalną chwilę uwierzyłam: na końcu czeka happy end. Czyż to nie świadczy o wielkiej sile pióra autora? 

Oczywiście, warto wspomnieć o stronie faktograficznej, choć tutaj właściwie mogę się ograniczyć do trzech słów: nie mam zastrzeżeń. Żadnych. Jaroń skorzystał z wszystkich dostępnych polskojęzycznych źródeł, wykonał tytaniczną pracę i po mistrzowsku wplótł fakty oraz cytaty w tkankę snutej historii. Czy mogłoby być lepiej? Mnie brakło nieco zagranicznego spojrzenia, a przecież takie było na pewno - ale to mniej zastrzeżenie, a więcej osobista fanaberia. 

"Skoczkowie" to pozycja nie tylko dla fanów narciarstwa i nie tylko dla miłośników historii dwudziestolecia międzywojennego. Czasy się zmieniają, a bohaterstwo: czy to w czasach pokoju, czy w wojennych okolicznościach - wciąż ma tę samą definicję. A najlepiej, kiedy bohaterów ukazuje się jako ludzi, z którymi my, czytelnicy, możemy się utożsamiać. 

Joanna Krystyna Radosz

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook