Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

28.07.2020, 23:44
  • Autor Ćwiek Jakub
  • Wydawnictwo Marginesy
  • Redakcja Macios Karolina
  • Język wydania polski
  • Język oryginału polski
  • Liczba stron 386
  • Numer wydania I
  • Data premiery 2020-06-03

OCENA

Topiel
Pod koniec lipca 1997 roku ukraińscy żołnierze, którzy przybyli na pomoc powodzianom, dokonują makabrycznego znaleziska w korycie wciąż wezbranej rzeki. Na ułamanym, zanurzonym w wodzie drzewie wiszą zwłoki nastolatka poszukiwanego od blisko dwóch tygodni.

Niespełna miesiąc wcześniej dla czwórki młodych chłopaków - Kacpra, Darka, Józka i Grześka - właśnie rozpoczynają się wakacje. I zupełnie nie przeszkadza im, że wolne dni skąpane są w strugach deszczu, a meteorolodzy alarmują o powodziowym zagrożeniu. Są pewni, że to będzie ich lato!

Trzy dni później właśnie w Głuchołazach, maleńkiej mieścinie przy samej polsko-czeskiej granicy rozpoczyna się katastrofa zapamiętana jako Powódź Stulecia. To ona i wywołana nią lawina zdarzeń doprowadzi chłopców najpierw do wyjątkowego odkrycia, a następnie do śmierci jednego z chłopców. Którego?

"Topiel" to thriller obyczajowy osadzony w prawdziwych realiach początku powodzi 1997 roku. Autor, uczestnik wydarzeń i aktywny wolontariusz na pieczołowicie oddanym tle rysuje porywającą, momentami przerażającą opowieść o przyspieszonym kursie dojrzewania, rozliczając się jednocześnie z nostalgią lat dziewięćdziesiątych. To zaskakująca mieszanka serialu "Stranger Things" i "To" Stephena Kinga.


RECENZJA
Głuchołazy, lipiec 1997 roku. Kacper, Józek, Darek i Grzesiek właśnie zaczynają wakacje, a ich radości nie psuje nawet nieustannie padający ulewny deszcz. Trzy dni później w miasto uderza fala powodziowa, a chłopcy dokonują odkrycia, które zmieni całe ich przyszłe życie. Wkrótce potem jeden z nich znika w tajemniczych okolicznościach. Pod koniec lipca jego zwłoki znajdują przybyli na pomoc powodzianom ukraińscy żołnierze. 

Nastawiłam się na kryminał, dostałam coś zupełnie innego, i jestem z tej zmiany bardzo zadowolona. Więcej nawet: jestem tą zmianą zachwycona, Topiel to bowiem jedna z lepszych rzeczy, jakie w tym roku przeczytałam, a mimo koronawirusowych problemów z koncentracją przeczytałam ich całkiem sporo. Czym jednak jest Topiel, jeśli nie kryminałem? Miksem powieści  młodzieżowej i przygodowej, z dużą domieszką thrillera obyczajowego - miksem, w którym poszczególne gatunki zostały sprawnie połączone oraz skrupulatnie ułożone niczym warstwy w torcie. Początek to zdecydowana dominacja młodzieżówki, wbrew zapowiedziom wydawcy mającej jednak tyle wspólnego z serialem Stranger Things co świnka morska ze świnią  - i nie jest to bynajmniej zarzut. Jakub Ćwiek fantastycznie oddaje atmosferę "chłopackich" wakacji, a więc czasu, gdy liczy się przede wszystkim przygoda - pobrzmiewają w tym wątku echa twórczości Twaina, Nienackiego i Bahdaja, tyle że dostosowane do bardziej współczesnych czytelnikowi realiów. Czwórka bohaterów znajduje się w tym przedziwnym okresie życia, w którym komiksy z Batmanem są wciąż równie atrakcyjne jak gazetki z biuściastą Samanthą Fox na okładce, dziecięce zabawy coraz częściej ustępują jednak pierwszym, wypalanym w ukryciu papierosom, a nastoletnia beztroska przeplata się z rosnącym poczuciem odpowiedzialności - jest w stworzonym przez autora obrazie sporo z mityzacji okresu nastoletniego jako czasu poznawania samego siebie i odkrywania tajemnic rządzących światem, co nadaje powieści nostalgiczne zabarwienie. Tym bardziej dojmujące, że gdzieś z tyłu tej niemal sielankowej opowieści czai się wielkie zło - jeszcze ukryte i trudne do nazwania, niemniej z każdą kolejną stroną powieści coraz bardziej namacalne. 

Narracyjny talent autora sprawia, że czyta się to fantastycznie i niemal automatycznie wraca myślami do własnych lat szczenięcych, nie mam jednak wątpliwości, że dla wielu czytelników przejście od powieści młodzieżowej do thrillera okaże się zbyt długie, przepełnione przesadnie drobiazgowymi opisami i zbędnymi wątkami. Pierwszej połowy Topieli nie powinno się jednak traktować jako wstępu do właściwej opowieści - to nie wprowadzenie, lecz pełnoprawna historia, której warto poświęcić maksimum uwagi i czytelniczych emocji. Faktycznie jednak, mniej więcej w połowie, Topiel wyraźnie zmienia charakter, przyjmując stylistykę thrillera obyczajowego i powieści inicjacyjnej. Wydarzenia, które rozegrają się na oczach czwórki bohaterów staną się bowiem punktem zwrotnym w ich życiu i lekcją mocno przyspieszonego dojrzewania. W tej części akcja wyraźnie przyspiesza, pojawia się napięcie i niemal kryminalna intryga, sielanka ustępuje natomiast na rzecz stale gęstniejącej atmosferze mroku. 

Topiel szczególnie osobiście odbiorą czytelnicy w okolicach czterdziestki, którzy wiek nastoletni przeżywali właśnie w latach 90. Jakub Ćwiek doskonale odmalował klimat ostatnich lat XX wieku - czasu wielkich zmian i równie wielkich nadziei, gdy postkomunistyczna siermiężność rywalizowała z wciąż raczkującym kapitalizmem, a wyjazd na saksy do Niemiec lub Anglii mógł ustawić rodzinę na wiele kolejnych lat. Autor kreśli przekonujący obraz ówczesnego polskiego społeczeństwa, robi to jednak niejako ukradkiem, problemy lat 90. pokazując z perspektywy nastoletnich bohaterów. Sporo więc tu niedopowiedzeń oraz ledwo naszkicowanych sytuacji, tak, jak widzieć mogły je dzieciaki dopiero wkraczające w dorosłość i wciąż chronione przez rodziców. 

Perspektywa ta dotyczy także opisu powodzi tysiąclecia, która w lipcu 1997 roku nawiedziła południową i zachodnią Polskę, przyczyniając się do śmierci ponad stu osób i powodując wielomilionowe straty finansowe. To, co do historii Polski przeszło jako tragedia, która blisko 7 tys. osób pozbawiła dachu nad głową, w powieści Jakuba Ćwieka jawi się przede wszystkim jako niecodzienna, wakacyjna przygoda - nastoletnia fantazja i potrzeba coraz to nowych doznań, nawet ewakuację, utratę mieszkania, i roznoszenie paczek powodzianom potrafi bowiem zmienić w ekscytujące wydarzenie. Warto przy tym pamiętać, że akcja Topieli umiejscowiona jest w rodzinnych Głuchałazach Jakuba Ćwieka, sam autor zaś pracował jako wolontariusz pomagający powodzianom, nie potrzebował więc dogłębnego researchu, by oddać szczególną atmosferę tamtych dni. 

Topiel to powieść wielowątkowa, rozpisana na pięć głosów, stale myląca tropy i wyprowadzająca czytelnika na manowce, z finałową konkluzją, która może przyprawić o ciarki na skórze. Wciągająca, mimo niespiesznie prowadzonej narracji, bardzo osobista, sprawiająca wrażenie nowego otwarcia w twórczości autora. Chciałabym, by Jakub Ćwiek pisał już wyłącznie takie książki zamiast wracać do fantastyki, mimo całej mojej sympatii do tego gatunku.

Blanka Katarzyna Dżugaj

Komentarze

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook