Duzeka.pl

Katalog

Książka A-Z

OPIS PRODUKTU

2.08.2020, 13:50
  • Autor Dazai Osamu
  • Tłumaczenie Lipszyc Henryk
  • Wydawnictwo Spółdzielnia wydawnicza Czytelnik
  • Język wydania polski
  • Język oryginału japoński
  • Liczba stron 132
  • Numer wydania III
  • Data premiery 2020-06-01

OCENA

Zatracenie
Powieść "Zatracenie" (1948) to ostatni ukończony utwór Osamu Dazaia, wydany pośmiertnie. Bohaterem jest Yozo, od dziecka wrażliwy i utalentowany plastycznie syn bogatego właściciela ziemskiego. W osamotnieniu przeżywa chorobliwy lęk przed ludźmi. Czuje się zagubiony w świecie, w którym trudno odróżnić prawdę od kłamstwa, gdzie upadają stare ideały i tracą znaczenie dotychczasowe wartości. Dręczy go poczucie wstydu, niska samoocena i przekonanie o niemożności sprostania wymaganiom stawianym przez otoczenie. W dzieciństwie ratunkiem przed wyniszczającymi uczuciami jest błazenada, w wieku młodzieńczym i późniejszym ucieczka na margines społeczny i w nałogi. Nieszczęśliwe życie Yozo kończy samobójczą śmiercią.

Zatracenie to bardzo osobista powieść Osamu Dazaia jako emocjonalnego człowieka i ambitnego twórcy, przedstawiciela zanikającej grupy społecznej, a także narodu, którego ojczyzna poniosła klęskę w wojnie.

Utwór Dazaia był wielokrotnie przedmiotem adaptacji zarówno filmowych - fabularnych i animowanych, jak i komiksowych.


RECENZJA
Opublikowany w 1948 roku ostatnia powieść Osamu Dazaia zatytułowany "Ningen shikkaku", tłumaczone na polski jako "Zatracenie", to ponadczasowy tekst. Bohaterem i narratorem pierwszoosobowym jest tu zagubiony, izolujący się od ludzi Oba Yozo. Jego pomysłem na życie jest błaznowanie. Tylko w ten sposób radzi sobie z interakcjami międzyludzkimi. Być może dziś powiedzielibyśmy, że to jakiegoś rodzaju autystyk, jednak wtedy był zwykłym nieprzystosowany społecznie Japończykiem z Tokio. Poznajemy go z trzech zdjęć i opisujących je dzień po dniu historii życia. Pierwsza fotka pokazuje go jako 10-letniego chłopca i odpowiada pierwszej części książki. To zagubione, bojące się ojca dziecko, które wychowuje się pod bacznym okiem służby i które bywa też seksualnie przez nią wykorzystywane. Drugie ukazuje młodzieńca, prawdopodobnie już studenta, który dokładnie wie jak wystudiowany uśmiech pomaga osiągnąć wszystko w życiu. To pozer, zgrywus, laluś, kłamca, który za uśmieszkiem skrywa swoją prawdziwą naturę, człowiek zdyskwalifikowany jako istota ludzka. Trzecie zdjęcie przedstawia pospolitą twarz starca, mieszkającego w naprawdę opłakanych warunkach. Tenże już się nie uśmiecha, bo i mu do śmiechu nie jest. Degradacja sprawia, że, jak zauważa Dazai, "Już portret pośmiertny ma w sobie więcej wyrazu, pozostawia jakieś wrażenie. A tu - hm, może gdyby nasadzić na korpus człowieka łeb pociągowego konia, uzyskałoby się podobny efekt, sam nie wiem.".

Książka składa się z trzech części, z czego ostatnia dzielona jest na kolejne dwie. Dzięki części "Od tłumacza" dowiemy się jak bardzo podobne do życiorysu Dazaia. Pierwsza część jest historią z dzieciństwa, druga i trzecia opisuje już dorosłe życie Yozo. 

Od najmłodszych lat chłopiec czuł się przytłoczony głębokim poczuciem wyobcowania, które potęgowała obecność jego apodyktycznego ojca. W końcu, niezdolny do zrozumienia ludzi, zdezorientowany ich egoizmem i sztucznymi osobowościami, wkracza w świat i staje się kolejną nieautentyczną osobą, wywołując wrażenie żartobliwego i zabawnego zachowania w oczach otaczających go ludzi. Jego zdaniem taka farsa była jedynym sposobem, w jaki mógł stawić czoła stworzeniom, których bał się najbardziej: ludzi. 

Nie sposób nie porównywać tej książki do własnych życiowych doświadczeń czy obserwacji. Jak przygnębiające musi być obcowanie z kimś tak irracjonalnie lękliwym i niezdecydowanym jak Yozo, przy tym niechętnym do odpowiedzi, niezdolnym do prawdziwej miłości. Pozorowane emocje Yozo, których kulminacją była idealna rola komedianta i ekscentryka, w jakiś sposób uchroniły ludzi, którym na nim zależało, przed jego powracającymi lękami, chociaż elementem, który wybrał, aby się (i być może ich) chronić, był oszustwem.

Druga część opisuje hulaszcze życie studenta, mieszkającego daleko od domu i kontynuacji autodestrukcyjnego zachowania Yozo. Nieumiarkowanie w piciu, paleniu i licznych kontaktach z prostytutkami kończy się zupełnie przypadkowo za sprawą kobiety. To ona po raz pierwszy sprawia, że Yozo czuje się tak, jakby uwolnił się od strachu i niepokoju. Jest wreszcie sobą, nawet jeśli to ponura wersja tego młodego człowieka. Niestety, dobrostan trwa krótko, bo "koniec pieniędzy - koniec romansu". A że, choć pochodził z bogatej i wpływowej rodziny, pieniędzy miał mało, to i romansów było wiele. Część z nich było typowymi związkami z powodu pieniędzy i to Yozo był w nich utrzymankiem. Zarabia rysując coraz bardziej erotyczne rysunki do podrzędnych czasopism, myśląc, że z czasem będzie prawdziwym malarzem. W pewnym momencie upokorzenie związane z brakiem możliwości utrzymania kochanej kobiety było nie do zniesienia; ostatnia kropla przepełniła czarę, zostało już tylko skończyć i, jak na bohatera Dazaia przystało, nie obyło się bez podwójnego samobójstwa. 

Jednak czy to mocno autobiograficzna historia Osamu Dazaia, czy może alegoria borykającej się z infiltracją zachodnich ideałów Japonii? Mamy tu przecież zachłyśnięcie się marksizmem młodzieńczego Yozo, który w sumie nie bardzo rozumie ideę, ale brnie w nią. Mamy tu staczającego się człowieka, który kompletnie nie widzi, dokąd prowadzi go jego droga. Wreszcie mamy postać Flądry, osoby, która chce wyciągnąć Yozo z bagna, jednak tenże kompletnie nie rozumie jego słów i rozumowania niczym nierozumiejący się Amerykanie z Japończykami po II wojnie światowej. I to właśnie dlatego ta książka, choć jest uważana w Japonii za klasyczną, nie jest pozbawiona kontrowersji. To zrozumiałe dlaczego. To rodzaj książki, którą często trzeba odkładać, ponieważ przytłacza, przywołując niechciane myśli. To nie jest książka do przeczytania, jeśli czujesz się choć trochę przygnębiony, ponieważ w pewnym sensie jest ona niebezpiecznie podstępna i dołująca. To książka, którą strasznie ciężko polubić... ale uważam też, że dzięki niej coś w środku się zmienia. Osobiste prawdy, które stają się uniwersalne, są chwalebnym rdzeniem literatury, a prawdy Dazaia mogą być tak bliskie kości, że aż ranią. Jednak te prawdy również leczą, a ta dychotomia bólu i ulgi sprawia, że każdy poczuje lekkie zatracenie swego człowieczeństwa. 

Monika Kilijańska

Komentarze

Ostatnie     recenzje

Nowości

FILM
KSIĄŻKA
MUZYKA
GRY

Konkursy

Newsletter

Chcesz wiedzieć więcej niż inni? Tylko w naszym Newsletterze dowiesz się wszystkiego z pierwszej ręki!
ekspres do biura warszawa
automaty vendingowe

  • Artykuły
  • Wywiady
  • Inne

Urodzinowa impreza Gutek Film w barStudio!

25-lecie Gutek Film w barStudio już 7 grudnia. Za konsoletą Roman Gutek... »

Boskie Targi Bożonarodzeniowe

Zapraszamy na kolejne, 29. Targi Bożonarodzeniowe do Państwowego Muzeum... »

Dni Nagrody Lux

29 listopada – 1 grudnia zapraszamy miłośników kina na bezpłatne po... »

Nasze     Patronaty

Biega
    na blogach

McClellan Brian ? Jesienna Republika. Trylogia magów prochowych t.3
Trzeci i ostatni tom trylogii Magów prochowych doczekał się wreszcie swojej kolejki do czytania.  Po lekturze tomu drugiego zastanawiałam się, czy autor zdoła mnie
Królestwo Książek
Darmowe książki dla Blogerek! (i Blogerów)
Cześć! Wiem, że może to zabrzmieć jak kiczowata reklama, ale akcja z pewnością taka nie jest.Dzielę się wiadomością ze wszystkimi Blogerkami
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Książkowa mania
BOOK TOUR: "Co mnie zmieniło na zawsze" - Amber Smith
Cześć, dziś kolejna książka, przeczytana w ramach Book Tour. Organizatorką jest autorka bloga "Wyznania uzależnionej od..książek"     Eden j
Mercy In Your eyes
Doodle Fusion: Planeta Bazgrołów
Stres to niestety nieodłączny element naszego życia. Towarzyszy nam niemal każdego dnia czy to w pracy, szkole, czy w domu. Można sobie z nim radzić na wiele ró
Elle Kennedy: Podbój
Autor: Elle KennedyTytuł: PodbójSeria: Off-Campus #3Stron: 448Wydawca: Zysk i S-kaBeztroska swoboda studencka powoli dobiega końca. Bohaterowie serii Off-Campus stopniowo docieraj
Zwiedzam wszechświat
Zapowiedzi marcowe [2017]
Luty minął jak z bicza strzelił, przyszła pora na marcowe zapowiedzi wydawnicze.Również i tym razem nie powala ilość nowości, które mnie w jaki
Redaktor na tropie
Mariusz Czubaj ?Martwe popołudnie?
Myślcie, a będzie Wam dane Żyjemy w czasach świętej trójcy. Ta trójca to media, biznes i polityka. Zacznę od sprostowania. I czepiania się. Choć
Kobietnik
"Tajemnicze kolorowanki" - kolorowanie i "wartości dodane";)
Pani naszej pierwszoklasistki stara się urozmaicać lekcje na wszelkie sposoby - wiadomo, że niesztampowe zadania przykuwają uwagę, wciągają, intrygują. Gdy zada
Angus Watson "Czas żelaza"
Zazwyczaj dzielę książki na trzy kategorie. Pierwszą stanowią dzieła, które przywracają czytelnikom wiarę w istnienie dobrej literatury. W szeregi drugie
Redaktor na tropie
Marcin Ciszewski ?Wiatr?
Nasza zima zła To miał być sylwester inny niż wszystkie, spędzony w surowych warunkach w schronisku na Kasprowym Wierchu, będącym mekką wszystkich szanują
Fascynacja książką
"Piąta pora roku" Nora K. Jemisin
Kiedy "Piąta pora roku" trafiła w moje ręce, od razu miałam ochotę ją przeczytać. W zależności od nastroju lubię sięgać po różne
Nałogowy Książkoholik
FELIETON: Wcale nas nie znacie!
źródłoPrzeglądając różnego rodzaju strony internetowe i czytając komentarze co poniektórych osób i nie ukrywajmy, że chodzi mi tu gł
Kobietnik
"Taki kot pomaluje każdy płot" - zwierzęcy bohaterowie podbijają nasze serca!:)
Sympatyczny zwierzak na okładce nie tylko fizjonomię ma uroczą - jest też istotką o złotym sercu, niezwykle empatyczną, pomysłową, działającą
Po drugiej stronie... książki
"Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wersja ilustrowana
Dziś recenzja trochę nietypowa, bo zdjęciowa. Jestem pewna, że wielu z Was, tak jak i ja z niecierpliwością wyczekiwało tej daty: 21//22 października, premiera
Zwiedzam wszechświat
"Mnich"
Autor: Matthew Gregory LewisTytuł: "Mnich"Wydawnictwo: Vesper, 2016Ilość stron: 457Okładka: miękka ze skrzydełkamiW II połowie XVIII wieku ludzką wyobraźni
Przedpremierowo: Co mnie zmieniło na zawsze [patronat]
Agresja. Brutalność. Przemoc na tle seksualnym.  GWAŁT. Niewiele jest książek młodzieżowych, które  podejmowałyby się próby przedst
Fascynacja książką
"Brama piekieł" Bill Schutt, J.R. Finch
Rozpoczął się listopad. Miesiąc raczej smutny, szary, ponury. Mniej więcej taką atmosferę daje się wyczuć podczas lektury "Bramy piekieł", chociaż
Kobietnik
"Królestwo Liter" - takie pisanie jest miłe niesłychanie:)
O dziwo Starsza jest najpilniejszą uczennicą, mimo że jeszcze w przedszkolu deklarowała ze łzami w oczach: "Ja nie chcę do sioły, nigdy nie pójdę do sio&
Zostań najbogatszym Ojcem Chrzestnym - recenzja gry Kasa i Spluwy
Gry imprezowe goszczą u nas często. Bardzo cenimy sobie tytuły w których może zasiąść więcej niż  osób, gdyż mamy wielu znajomych l
facebook