Okres wielkich wojen, podziałów i konfliktów, które nie ominęły Rzeczypospolitej. Jednocześnie okres panowania wielkiego władcy, który chciał podźwignąć kraj i uczynić go potęgą.
Gdyby tak pisano podręczniki do historii, dzieciaki biłyby się, by ją poznać i robiłyby to z wypiekami na twarzy. Niestety, jednak gdyby tak pisano podręczniki, to nauka historii zajmowałaby lata, bo autorka nie szczędzi szczegółów. I choć to właśnie one sprawiają, że książkę czyta się z zapartym tchem, to czynią ją też dziełem monumentalnym. Tak, nie boję się tego słowa. Bogactwo szczegółów, treści, powiązań czyni z niej dzieło ogromne, potężne i nie do przeczytania w warunkach szkolnych. Jednak dla pasjonatów będzie jak znalazł.
Ogrom pracy, jaki włożyła w jej stworzenie autorka widać na każdej wręcz stronie. Począwszy od obyczajów dworskich, czasem tych pięknych, a czasem brutalnych, a skończywszy na detalach stroju, wprowadza nas w tamten świat. To dzięki temu lepiej poznajemy, więcej zapamiętujemy i łatwiej wchodzimy w dawne dzieje. Postacie, choć odległe w czasie stają się bliższe, bo nie są tylko imieniem i przydomkiem w podręczniku, ale ludźmi z krwi i kości: z marzeniami, planami, uczuciami. Targanymi emocjami i rzucanymi po świecie czy to przypadkiem, czy zrządzeniem bożym.
Gdyby tak pisano podręczniki do historii, dzieciaki bliżej poznałyby nie tylko przeszłe dzieje, ale również całą masę wierzeń z tamtych czasów. Tak przecież istotną część życia naszych przodków, a przez zwykłe podręczniki pomijaną. To bardzo ważne, by wydarzenia z tamtego okresu pokazać na tle kulturowo religijnym, kiedy chrześcijaństwo nie było jeszcze tak mocno zakorzenione, jak chcieliby niektórzy, a dawne bajania nadal były powtarzane po kątach. Musiałyby się też nauczyć krytycznego myślenie i odsiewania prawdy od fikcji literackiej. Zaznaczyć bowiem należy, że obok postaci żywcem wyjętych z kart historii autorka wprowadza do swej opowieści bohaterki (głównie są to kobiety) fikcyjne. W drzewach genealogicznych oraz spisach zamieszczonych na końcu książki jest to wyraźnie powiedziane i trzeba mieć to na uwadze podczas czytania.
Gdyby tak pisano podręczniki do historii, nikogo nie byłoby trzeba zachęcać do nauki. Rzeczywistość wygląda niestety inaczej. Na szczęście powstają takie książki, jak „Śmiały”, który jest moim pierwszym spotkaniem z autorką, ale na pewno nie ostatnim. Zauroczyła mnie jej skrupulatność i rozmach połączony z lekkością opowieści. Polecam fanatykom historii i tym, którzy niekoniecznie się w niej odnajdują. Po tej książce może się to zmienić.
Katarzyna Boroń
Autor: Elżbieta Cherezińska
Tytuł: Śmiały
Seria i nr tomu: Bolesław II, tom 1
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Wydanie: 1
Data wydania: 2025-10-28
Kategoria: Powieść historyczna
ISBN: 978-83-8335-697-6
Liczba stron: 440
